Hẹp động mạch cảnh - sát thủ thầm lặng gây nhồi máu não

Hẹp động mạch là tình trạng vô cùng nguy hiểm, có thể dẫn đến nhồi máu cơ tim, đột quỵ, suy tim và tử vong do thiếu oxy nuôi các cơ quan.

27/09/2025 08:00

Đột quỵ não là nguyên nhân tử vong đứng thứ 2 toàn cầu và là nguyên nhân gây tàn tật hàng đầu. Trong các ca đột quỵ thiếu máu não (chiếm khoảng 85% tất cả đột quỵ), 15–20% xuất phát từ hẹp động mạch cảnh do xơ vữa.

Hẹp động mạch cảnh nguy hiểm do mảng xơ vữa bám vào thành mạch làm giảm dòng máu nuôi não. Ít triệu chứng rõ ở giai đoạn đầu, dễ bị bỏ qua. Cục máu đông có thể bong ra, gây đột quỵ đột ngột với nguy cơ tử vong hoặc di chứng liệt, mất ngôn ngữ.

Dấu hiệu cảnh báo sớm (TIA – Thiếu máu não thoáng qua) bao gồm chóng mặt, mất thăng bằng đột ngột. Nói ngọng, nói khó, tạm thời không nói được. Nhìn mờ hoặc mất thị lực một bên. Yếu liệt tạm thời tay/chân một bên cơ thể. Đừng bỏ qua các dấu hiệu này vì đó có thể là 'cú gõ cửa' của một cơn đột quỵ đang đến gần.

Mức độ hẹp và nguy cơ tai biến: Hẹp ≥ 50% bắt đầu thay đổi dòng chảy, cần theo dõi sát. Hẹp ≥ 70% nguy cơ huyết khối cao, dễ xảy ra đột quỵ nguy hiểm.

Những đối tượng nên tầm soát hẹp động mạch cảnh là người trên 55 tuổi. Bệnh nhân tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn mỡ máu. Người hút thuốc lá lâu năm hoặc có tiền sử gia đình mắc bệnh tim mạch.

Các bác sĩ Bệnh viện Thanh Nhàn khuyến cáo người dân nên tầm soát định kỳ bằng siêu âm Doppler động mạch cảnh. Duy trì chế độ ăn ít chất béo bão hòa, nhiều rau xanh, vận động ít nhất 150 phút/tuần. Bỏ thuốc lá và hạn chế rượu bia. Kiểm soát tốt đường huyết, huyết áp, mỡ máu. Chú ý khi xuất hiện dấu hiệu TIA, hãy đến bệnh viện ngay để được thăm khám và xử trí kịp thời.

Thường xuyên luyện tập thể dục thể thao giúp duy trì vóc dáng khỏe mạnh. Ảnh minh họa/ Nguồn Internet

Các yếu tố có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh hẹp van động mạch chủ: Những người bẩm sinh đã bị hẹp van động mạch chủ, hoặc tiến triển của tình trạng van hai lá. Bệnh van hai lá có thể do di truyền nếu trong gia đình có người bị mắc bệnh. Thoái hóa van động mạch chủ Tuổi tác càng cao thì càng dễ gặp phải tình trạng vôi bám ở tim Bị sốt thấp khớp Mắc bệnh thận mạn tính Một số nguy cơ khác như đái tháo đường, cao huyết áp, hút thuốc, nồng độ cholesterol trong máu cao. Để phòng ngừa hẹp mạch vành bạn nên duy trì cân nặng ở mức hợp lý thường xuyên luyện tập thể dục thể thao, tránh căng thẳng mệt mỏi tạo áp lực cho bản thân. Bên cạnh đó nên đảm bảo ăn các thực phẩm đầy đủ dinh dưỡng và có tác dụng ngăn ngừa sự hình thành, phát triển của mảng xơ vữa. tránh ăn và nên thay thế các loại thực phẩm chứa nhiều cholesterol xấu như mỡ, nội tạng động vật bằng cá, thịt gia cầm. Nên ăn nhiều rau củ quả.

Theo Bình Nguyên/Tri thức & Cuộc sống