Phát hiện loài hoa quý hiếm Địa nhãn Himalaya trong rừng Phong Nha - Kẻ Bàng

Ngày 10/3, Vườn quốc gia Phong Nha-Kẻ Bàng (tỉnh Quảng Trị) cho biết, khu vực này vừa ghi nhận sự xuất hiện của loài hoa mang tên Địa nhãn Himalaya.

10/03/2026 17:36

Theo đó, loài thực vật có tên Địa nhãn Himalaya (tên khoa học là Sapria himalayana Griff) được phát hiện, ghi nhận tại Tiểu khu 649 thuộc phân khu bảo vệ nghiêm ngặt do Trạm Bảo vệ rừng Cồn Roàng quản lý, bảo vệ.

Đây là loài thực vật ký sinh hoàn toàn, thuộc họ Vi tháp (Rafflesiaceae), nhóm thực vật nổi tiếng với cấu trúc hoa lớn và hình thái đặc biệt. Các loài trong họ này sống phụ thuộc hoàn toàn vào cây chủ và được xem là một trong những nhóm thực vật ký sinh độc đáo nhất thế giới.

Khác với thực vật thông thường, Địa nhãn Himalaya không có diệp lục, lá hay thân để quang hợp. Cơ thể của chúng tồn tại chủ yếu dưới dạng các sợi ký sinh (haustorium) bám sâu vào rễ cây chủ để hút nước và chất dinh dưỡng. Phần duy nhất xuất hiện trên mặt đất là hoa, phục vụ cho quá trình sinh sản.

Loài địa nhãn Himalaya có cấu trúc hoa lớn màu đỏ thẫm và các đốm vàng nhạt phân bố trên bề mặt (Ảnh: Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng).

Tại tiểu khu 649, các cá thể được ghi nhận ký sinh trên rễ của những loài dây leo thân gỗ thuộc chi Nho (Tetrastigma), họ Nho (Vitaceae). Hoa có đường kính khoảng 15-20 cm, màu đỏ thẫm với các đốm vàng nhạt trên bề mặt. Đặc biệt, hoa của loài này phát ra mùi giống thịt phân hủy nhằm thu hút côn trùng thụ phấn, chủ yếu là các loài ruồi thuộc bộ Hai cánh (Diptera).

Theo các nhà khoa học, Sapria himalayana có biên độ sinh thái rất hẹp, chỉ xuất hiện trong rừng kín, mưa ẩm nhiệt đới, nơi có độ ẩm cao, tầng thảm mục dày và ít chịu tác động của con người. Sự hiện diện của loài được xem là chỉ dấu cho thấy sinh cảnh rừng vẫn còn nguyên vẹn và ổn định.

Trong Sách Đỏ Việt Nam và Danh lục Đỏ IUCN, Địa nhãn Himalaya được xếp vào nhóm nguy cấp, có nguy cơ tuyệt chủng cao do vùng phân bố hẹp và sự phụ thuộc hoàn toàn vào quần thể cây chủ.

Vì thế, theo các nhà nghiên cứu, phát hiện này không chỉ có ý nghĩa về mặt bổ sung dẫn liệu khoa học cho hệ thực vật khu vực, mà còn góp phần khẳng định tính nguyên vẹn và giá trị sinh thái của hệ sinh thái rừng trên núi đá vôi tại Phong Nha - Kẻ Bàng.

Phát hiện mới cũng nâng tổng số loài thực vật được ghi nhận tại Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng lên 2.957 loài, tiếp tục khẳng định vai trò của khu vực như một trong những trung tâm đa dạng sinh học quan trọng của Việt Nam.

Theo Phúc Ân/Nhà báo và Công luận