Theo chân đoàn thiện nguyện của nguyên Chủ tịch nước Trương Tấn Sang cùng phu nhân (bà Mai Thị Hạnh) và nhóm thiện nguyện Chia sẻ - Sharing, chúng tôi đã về xã Đàm Thủy của miền biên ải Cao Bằng để chia sẻ chút tấm lòng với bà con nơi đây.
1. Ở thác Bản Giốc, du khách đến khá đông. Ai cũng muốn chụp tấm hình trước thác Bản Giốc hay thả trôi thuyền trên dòng sông Quây Sơn, ranh giới tự nhiên giữa Việt Nam và Trung Quốc. Dòng sông Quây Sơn chảy vào Việt Nam tại cột mốc 836, sau khi 'dạo chơi' trên đất Việt Nam 50km (qua các xã Ngọc Côn, Đình Phong, Chí Viễn), dòng sông lại chảy vòng về Trung Quốc.
Xã Đàm Thủy được sáp nhập từ 3 xã Chí Viễn, Phong Châu và Đàm Thủy, với 19km đường biên giới Việt - Trung. Đàm Thủy có nhiều điểm du lịch đẹp, như thác Bản Giốc, động Ngườm Ngao, chùa Phật Tích Trúc Lâm Bản Giốc (trên lưng chừng núi Phia Nhằn, đâu lưng về đất bạn, cách thác Bản Giốc 500m). Trụ trì chùa là Thượng tọa Thích Đức Thiện, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hội đồng Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam.
Đây là ngôi chùa đầu tiên được xây dựng tại vùng biên giới phía Bắc nước ta, phục vụ đời sống tâm linh, nhu cầu hành hương lễ Phật của du khách. Nếu tại một số chùa khác ở nước ta, các câu liễn, câu đối được viết bằng chữ Hán thì ở chùa Phật Tích Trúc Lâm Bản Giốc, tất cả được viết bằng chữ Việt - một cách khẳng định chủ quyền văn hóa Việt Nam tại vùng biên giới xa xôi.
Người dân ở đây không thể quên được sự kiện chiều 9-3-1979 ở xóm Đồng Chúp. 43 nạn nhân bị thảm sát ngày ấy, có gia đình không còn ai, chỉ có 10 người thoát chết do đi làm xa. Người dân lập bia tưởng niệm 43 người thân của họ bên cạnh chiếc giếng làng và chọn ngày cuối tháng 3 là ngày giỗ chung.
![]()
Nguyên Chủ tịch nước Trương Tấn Sang trò chuyện với các cháu học sinh Trường Mầm non Chí Viễn
Nguyên Chủ tịch nước Trương Tấn Sang cùng phu nhân và nhóm thiện nguyện Chia sẻ - Sharing trong lần đi trao tặng những căn nhà tình thương trong chương trình xây 6.000 căn nhà tình thương tặng cựu binh và bà con dân tộc nghèo các xã biên giới tỉnh Hà Giang (cũ) đã nghe câu chuyện 'cái giếng đau thương'.
Sau đó, vợ chồng ông đã đi thực tế, làm việc với chính quyền địa phương tỉnh Cao Bằng, vận động mạnh thường quân thực hiện công trình tại xóm Đồng Chúp theo đề nghị của người dân và chính quyền địa phương: xây một đền tưởng niệm chiến sĩ đã hy sinh trong chiến đấu bảo vệ biên giới và 43 nạn nhân vụ thảm sát; xây sân sinh hoạt chung và Trung tâm văn hóa cộng đồng trên nền đất cũ; mở đường bê tông vào xóm và hỗ trợ cải tạo một số công trình xã hội, với tổng kinh phí là 13 tỷ đồng. Công trình đã đưa vào hoạt động từ năm 2025.
2. Chí Viễn là nơi có tỷ lệ hộ nghèo và cận nghèo đông nhất xã Đàm Thủy. Ở những vùng biên giới xa xôi, câu chuyện đi học không chỉ là chuyện của con chữ, đó còn là hành trình vượt qua số phận của trẻ vùng biên cương. Thế nên, dù cuộc sống ở đây còn khó khăn, dù đường đến trường nhiều suối sâu, đèo cao rất khó đi, nhưng cha mẹ các cháu đều muốn con được đến trường.
Cô Lương Thị Oanh (dân tộc Nùng, Hiệu trưởng Trường Mầm non Chí Viễn, nơi có 205 cháu học sinh từ 2-5 tuổi) không nói về nỗi vất vả của các cô giáo xa nhà, về những thiếu thốn mà các cô giáo phải vượt qua; cô chỉ nói về sự nỗ lực của gia đình các học sinh. Sớm tinh mơ, nhiều mẹ hay bà trên lưng cõng bé 2 tuổi, tay dắt cu anh hay bé chị 3-4 tuổi, đi bộ vài cây số, vượt qua nhiều 'con suối, cái đèo' để đến trường. Gia đình đóng 18.000 đồng tiền ăn cho 2 bữa/ngày đi học. Chúng tôi ngạc nhiên: 'Bữa chiều các cháu về ăn chung với gia đình chứ?'.
Cô Oanh giải thích: sáng, gia đình có gì cho cháu ăn nấy rồi đi học; chiều, cha mẹ làm nương xong mới đón, thế nên các cháu ăn bữa chiều ở trường để có sức đi bộ vài cây số về nhà. Nhiều khi gia đình chưa kịp đóng tiền ăn cho con, các cô giáo chia sẻ, giúp đỡ ngay, không để các cháu phải nhịn bữa nào, khi nào gia đình có tiền thì đóng.
Nông Văn Tinh, dân tộc Tày, 4 tuổi, chia sẻ: 'Cháu với mấy bạn đi học sớm lắm, đường xa mà. Nhưng cháu thích đi học lắm'. Cô bé Diệu Lan, 5 tuổi, dân tộc Tày, đi đôi dép đã mòn vẹt, kể: 'Cháu đi bộ lâu lắm mới đến trường'. Trời tự dưng tối sầm, có vẻ sắp mưa, chúng tôi hỏi: 'Nhà xa, trời mưa to cháu có nghỉ học không?'. 'Không nghỉ. Mưa to, cái suối có nhiều nước, cháu cũng sợ bị nó kéo đi. Nhưng bà cháu nói, phải đi học chăm để được chọn vào lớp 1 trường nội trú, cháu sẽ không phải đi bộ đường xa nữa'.
Trước đó, vào tháng 7-2025, Bộ Chính trị có chủ trương đầu tư, xây dựng các trường phổ thông nội trú liên cấp (1 và 2) tại các xã biên giới bộ nhằm thực hiện tốt chiến lược 'Không ai bị bỏ lại phía sau'.
Mới đây, trong phiên họp vào ngày 9-4, Thủ tướng Lê Minh Hưng đã giao nhiệm vụ cho các bộ, ngành và địa phương liên quan phải hoàn thành 108 ngôi trường liên cấp nội trú tại các xã biên giới bộ vào tháng 8-2026, để kịp khai giảng năm học mới. Con số 108 ấy không chỉ là những công trình trường lớp cần xây dựng, mà sâu xa hơn là thực hiện lời cam kết của Chính phủ với người dân nơi biên ải.
Phát biểu tại buổi trao tặng tiền hỗ trợ Trường Mầm non Chí Viễn, nguyên Chủ tịch nước Trương Tấn Sang chia sẻ: 'Nghĩ đến các học sinh nhỏ vùng biên giới hàng ngày phải vượt núi, qua suối đến trường, tôi rất thương. Tôi cảm ơn các nhà tài trợ đã chung tay tiếp sức cho học sinh nghèo vùng biên trong những năm qua, và tôi mong chúng ta không chỉ giúp lần này, ở nơi đây, mà nên lan tỏa việc làm nhân ái này để nhiều nơi vùng núi nhận được sự tiếp sức kịp thời của cộng đồng. Chúng tôi cũng cảm ơn các cô giáo Trường Mầm non Chí Viễn và cô giáo mầm non các xã biên giới của tỉnh Cao Bằng đã yêu thương các con, tiếp sức với gia đình, để mỗi ngày các con đến trường đều là những ngày vui'.
Vừa qua, nguyên Chủ tịch nước Trương Tấn Sang và phu nhân cùng Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy tỉnh Cao Bằng Phan Thăng An, Chủ tịch UBND tỉnh Cao Bằng Lê Hải Hòa và nhóm thiện nguyện Chia sẻ - Sharing đã đến thăm, làm việc về việc trợ giúp các chương trình an sinh xã hội tại tỉnh Cao Bằng.
Trong chuyến đi, đại diện Ngân hàng Kỷ Nguyên Thịnh Vượng (GPBank), Công ty TNHH Thịnh Điền, Công ty Gamuda Land và các mạnh thường quân của nhóm Chia sẻ - Sharing đã trao tặng Trường Mầm non Chí Viễn (xã Đàm Thủy) 400 triệu đồng để xây phòng học mới; tặng tiền, quà đến 100 hộ người dân tộc nghèo và 10 hộ còn người sống sót trong vụ thảm sát 43 nạn nhân tại xóm Đồng Chúp, với tổng số tiền 230 triệu đồng.