Ngăn ngừa bệnh truyền nhiễm khi giao mùa

Hiện nay, thời tiết chuyển mùa thu-đông cùng tác động của biến đổi khí hậu là thời điểm thuận lợi cho các loại bệnh truyền nhiễm phát sinh, lây lan. Do đó, ngành y tế và người dân cần triển khai ngay hoạt động phòng, chống các dịch bệnh kịp thời, hiệu quả.

23/11/2025 08:26

Tiêm vaccine phòng các bệnh truyền nhiễm cho trẻ em ở Hà Nội.

Số liệu thống kê của Bộ Y tế cho thấy: Trong tháng 10, cả nước ghi nhận 24.250 ca mắc sốt xuất huyết và sáu người chết. Như vậy, tích lũy từ ngày 14/12/2024 đến nay, toàn quốc ghi nhận 110.503 ca mắc và 23 người chết. So với cùng kỳ năm 2024, số mắc cao hơn 16,8%, số người chết tăng hai trường hợp.

Tháng 10 cũng ghi nhận 12.663 ca mắc bệnh tay chân miệng, nâng tổng số ca mắc từ đầu năm đến nay là 58.538 trường hợp và tăng 3,3% so với cùng kỳ năm 2024.

Ngoài ra, đến nay cả nước ghi nhận 101 ca mắc bệnh sốt rét, 306 ca mắc bệnh viêm não virus, 84 ca mắc bệnh viêm màng não do mô cầu, 114.621 ca mắc bệnh sốt phát ban nghi sởi… Riêng bệnh Covid-19, cả nước ghi nhận 15.082 ca mắc, trong đó tại Thành phố Hồ Chí Minh có ba ca là người lớn có nhiều bệnh nền đã tử vong sau mắc Covid-19…

Đáng chú ý, hiện nay thời tiết đang trong giai đoạn chuyển mùa thu-đông, sự thay đổi thất thường của nhiệt độ và độ ẩm là điều kiện thuận lợi cho các tác nhân gây bệnh đường hô hấp phát triển và lây lan, đặc biệt là cúm mùa, bệnh do virus hợp bào hô hấp (RSV).

Đồng thời, giai đoạn cuối năm có sự gia tăng giao lưu, đi lại và tổ chức nhiều sự kiện đông người làm tăng nguy cơ lây lan từ khu vực công cộng, tập trung đông người về các hộ gia đình và tăng khả năng mắc bệnh ở trẻ em, người già là những đối tượng có nguy cơ cao. Báo cáo của hệ thống giám sát cho thấy, đã ghi nhận sự gia tăng cục bộ các trường hợp mắc cúm mùa, RSV, trong đó có nhiều ca nhập viện điều trị tại các bệnh viện tuyến cuối, nhất là tại khu vực miền bắc.

Theo ước tính của Tổ chức Y tế thế giới (WHO), hằng năm, trên thế giới ghi nhận khoảng một tỷ ca mắc cúm mùa, trong đó có khoảng từ 290.000-650.000 ca tử vong. Dữ liệu giám sát mới nhất mùa cúm 2025-2026 cho thấy: Hoạt động của virus cúm đang hoạt động trên phạm vi toàn cầu với chủng cúm A (H3N2) đang chiếm ưu thế ở các khu vực Bắc Âu, Tây Á, Nam Á và Đông Nam Á.

Trong các bệnh gây viêm nhiễm đường hô hấp, RSV là một trong những nguyên nhân gây bệnh viêm đường hô hấp cấp phổ biến ở trẻ em và có thể gây biến chứng nặng ở người cao tuổi. Mỗi năm, có khoảng 3,6 triệu trẻ em dưới năm tuổi phải nhập viện do RSV, trong đó có khoảng 100.000 trường hợp tử vong.

Tại Việt Nam, tích lũy từ đầu năm 2025 đến nay, cả nước ghi nhận hơn 132.000 trường hợp mắc cúm mùa, trong đó có ba trường hợp tử vong. So với năm 2024, số mắc giảm 54,8%, số tử vong giảm ba trường hợp. Các chủng virus cúm lưu hành chủ yếu ở nước ta hiện nay là cúm A (H1N1), cúm A (H3N2) và cúm B, chưa ghi nhận thay đổi về động lực của virus.

Phó Cục trưởng Phòng bệnh (Bộ Y tế) Võ Hải Sơn cho biết: Hiện nay, thời tiết chuyển mùa cùng tác động của biến đổi khí hậu là điều kiện thuận lợi cho nhiều tác nhân gây bệnh truyền nhiễm phát sinh. Bên cạnh đó, một số bệnh lưu hành như sốt xuất huyết, tay chân miệng vẫn có sự gia tăng cục bộ tại một số địa phương. Một số dịch bệnh thường lây lan, bùng phát trong và sau mưa bão, lũ lụt như các bệnh đường tiêu hóa đau mắt đỏ, các bệnh về da, hô hấp...

Bộ Y tế đề nghị Sở Y tế các tỉnh, thành phố tập trung chỉ đạo các đơn vị y tế giám sát chặt chẽ tình hình dịch bệnh trên địa bàn quản lý. Trong đó, chú trọng giám sát, phát hiện sớm các trường hợp nghi ngờ mắc bệnh tại các cửa khẩu, cơ sở y tế, các cơ sở giáo dục, các cụm, khu công nghiệp, khu dân cư mật độ cao; thực hiện khoanh vùng, xử lý triệt để các ổ dịch ngay từ khi ghi nhận ca bệnh đầu tiên, không để dịch bệnh bùng phát, lây lan tại cộng đồng; đẩy mạnh thực hiện Chương trình tiêm chủng mở rộng bảo đảm miễn dịch phòng bệnh cho trẻ em; thường xuyên thực hiện rà soát đối tượng tiêm chủng để tổ chức tiêm bù, tiêm vét cho những đối tượng chưa được tiêm hoặc tiêm chưa đủ các mũi các loại vaccine phòng bệnh.

Đối với các cơ sở khám, chữa bệnh, cần thực hiện tốt công tác phân luồng khám bệnh, thu dung, cấp cứu, điều trị bệnh nhân và chuẩn bị sẵn sàng phương án tình huống gia tăng các trường hợp nhập viện; hạn chế đến mức thấp nhất các trường hợp chuyển nặng, tử vong, nhất là đối với nhóm nguy cơ cao (người cao tuổi, phụ nữ có thai, trẻ em người bệnh tại khu hồi sức tích cực, tim mạch, thận nhân tạo). Chủ động tổ chức tập huấn, cập nhật kiến thức về giám sát phát hiện bệnh và điều trị để nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ y tế, đặc biệt là tại tuyến y tế cơ sở.

Riêng các địa phương bị ảnh hưởng mưa, lũ lụt gây ra, Bộ Y tế đề nghị chính quyền các cấp tập trung chỉ đạo các tổ chức chính trị-xã hội, người dân phối hợp chặt chẽ với ngành y tế trong triển khai giải pháp phòng, chống dịch bệnh trên địa bàn trong, sau mưa bão, lũ lụt; tổ chức các đoàn kiểm tra, giám sát, đôn đốc các địa phương, đơn vị về công tác phòng, chống dịch bệnh theo phương châm bốn tại chỗ...

Người dân tại khu vực này cần thực hiện tốt những khuyến cáo của ngành y tế về an toàn vệ sinh thực phẩm, môi trường; thực hiện nguyên tắc 'nước rút đến đâu làm vệ sinh đến đấy' bằng việc thu gom, xử lý và chôn xác súc vật theo hướng dẫn của nhân viên y tế.

Trước sự gia tăng các ca bệnh tay chân miệng tại các tỉnh phía nam, Tiến sĩ, Bác sĩ Đỗ Thiện Hải, Phó Giám đốc Trung tâm Bệnh nhiệt đới (Bệnh viện Nhi Trung ương) lưu ý: Hiện nay, bệnh tay chân miệng chưa có vaccine, cho nên cần thực hiện tốt công tác dự phòng. Bởi phần lớn những trường hợp mắc tay chân miệng là độ tuổi học sinh mẫu giáo, tiểu học cho nên các nhà trường cần thường xuyên vệ sinh để ngăn chặn lây bệnh; các gia đình có con mắc bệnh cần báo ngay cho nhà trường để thực hiện vệ sinh lớp học. Hiện chưa có thuốc điều trị đặc hiệu cho nên trẻ có thể diễn biến nặng, biến chứng vì vậy cần theo dõi và đưa đến bệnh viện kịp thời.

Với bệnh cúm A, người dân cần chủ các biện pháp phòng bệnh chung, hạn chế tiếp xúc với người mắc bệnh viêm đường hô hấp cấp hoặc các trường hợp nghi ngờ mắc bệnh. Khi có dấu hiệu nghi ngờ nhiễm bệnh như ho, sốt, sổ mũi, đau đầu, mệt mỏi... cần liên hệ ngay với cơ sở y tế để được xử trí kịp thời. Không tự ý mua thuốc, đặc biệt là thuốc kháng virus để điều trị tại nhà nếu không có chỉ định của cán bộ y tế.

Theo TRUNG TUYẾN/Nhân dân