Ngư dân vươn khơi đầu năm: Tuân thủ chống khai thác hải sản bất hợp pháp

Những ngày đầu năm mới Bính Ngọ 2026, tại các ngư trường trọng điểm tỉnh Khánh Hòa và Lâm Đồng, những con tàu nối nhau rời bến. Mùa biển đầu năm nay ngư dân phải tuân thủ nghiêm ngặt quy định chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không khai báo và không theo quy định (IUU).

01/03/2026 07:34

Ngư dân Khánh Hòa đưa cá ngừ đại dương từ hầm tàu lên cảng bán cho thương lái (ẢNH: HIẾU GIANG)

Kiểm tra chặt chẽ trước khi xuất bến

Tại khu vực phía Đông tỉnh Lâm Đồng, khác với nhiều năm trước, thủ tục xuất bến giờ được kiểm tra chặt chẽ hơn. Tàu không đủ giấy tờ, không bật giám sát hành trình (VMS) hoặc chưa hoàn tất cam kết chống IUU sẽ không được rời cảng. Ông Nguyễn Việt Thanh, chủ tàu công suất hơn 800CV (phường Phan Thiết, tỉnh Lâm Đồng), cho biết: 'Nhiều năm trước, việc ghi nhật ký khai thác đôi khi làm cho có, nhưng năm nay, mỗi mẻ lưới, mỗi tọa độ thả câu đều phải ghi rõ ràng. Giờ tàu mà tắt máy giám sát hay đi lố ranh giới là bị gọi về liền, không ai dám liều'.

Trên bến cảng, trước giờ xuất phát, nhiều chủ tàu ở tỉnh Khánh Hòa thận trọng kiểm tra từng khâu chuẩn bị: nhật ký khai thác được đặt ngay ngắn trên bàn, pin thiết bị giám sát được kiểm tra kỹ, danh sách thuyền viên cập nhật đầy đủ. Những thao tác tưởng chừng nhỏ ấy lại phản ánh sự thay đổi lớn trong tư duy làm nghề. Ông Nguyễn Văn Hiền (ngụ phường Nam Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa, là chủ tàu cá KH92278TS, chuyên đánh bắt cá ngừ đại dương), cho biết: 'Dù đánh bắt có đạt sản lượng hay không, thì tàu của tôi tuyệt đối không xâm phạm vùng biển nước ngoài'.

Song hành trách nhiệm

Những tháng đầu năm thường là thời điểm thuận lợi cho nghề câu và lưới vây. Ngư dân Nam Trung bộ nói chung và các tỉnh Khánh Hòa, Lâm Đồng nói riêng kỳ vọng chuyến biển 'mở hàng' sẽ mang lại sản lượng khả quan, tạo đà cho cả năm. Tuy nhiên, khác với tâm lý 'đánh nhanh, bán gọn' trước đây, mùa biển Bính Ngọ 2026 mở ra trong bối cảnh nghề cá đang chuyển mình theo hướng bền vững hơn: quản lý chặt hơn, trách nhiệm cao hơn và minh bạch hơn trong từng chuyến ra khơi.

Ông Nguyễn Văn Chiến, Phó Giám đốc Sở NN-MT tỉnh Lâm Đồng, cho biết: 'Cùng với không khí ngư dân mở biển đầu xuân sôi động, công tác phòng, chống IUU đang được tỉnh tập trung chỉ đạo quyết liệt từ bờ ra biển. Trong đó, tỉnh tập trung ngăn chặn tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài; quản lý chặt các tàu có nguy cơ cao; tăng cường giám sát hành trình, xử lý nghiêm các trường hợp mất kết nối thiết bị giám sát VMS. Có thể nói, tỉnh triển khai mạnh mẽ, đồng bộ với sự tham gia của tất cả lực lượng, như: Bộ đội biên phòng, công an, chính quyền địa phương và lực lượng chức năng trên biển'.

Những ngày này, tại cảng cá Hòn Rớ (phường Nam Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa), lực lượng chức năng tăng cường hiện diện tại cảng và trên biển, đồng hành với ngư dân trong hành trình kéo dài từ năm cũ sang năm mới. Công tác tuyên truyền, nhắc nhở ngư dân tuân thủ các quy định khai thác được thực hiện thường xuyên...

Ông Dương Mah Tiệp, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai vừa cho biết, tỉnh đã có văn bản gửi UBND TPHCM cùng các tỉnh, thành: Khánh Hòa, Lâm Đồng, An Giang, Quảng Ngãi, Đà Nẵng, Đắk Lắk, Quảng Trị, Ninh Bình đề nghị phối hợp quản lý các tàu cá Gia Lai không đủ điều kiện khai thác, đang neo đậu ngoài tỉnh. Qua rà soát, Gia Lai ghi nhận 74 tàu cá chưa đăng ký hoặc hết hạn các loại giấy tờ. Các tàu này thường xuyên hoạt động tại địa phương khác, không trở về tỉnh, nguy cơ vi phạm IUU. UBND tỉnh Gia Lai đề nghị các địa phương phối hợp kiểm tra, kiểm soát chặt khi tàu cập cảng, không cho rời cảng nếu chưa bảo đảm điều kiện...

Theo TIẾN THẮNG - HIẾU GIANG - NGỌC OAI/Sài Gòn Giải Phóng