Đồng Tháp quyết tâm bảo vệ đa dạng sinh học và nguồn lợi thủy sản

Hệ sinh thái tự nhiên và nguồn lợi thủy sản trên các tuyến sông, kênh, rạch đóng vai trò quan trọng với môi trường sinh thái. Tuy vậy, tình trạng khai thác cá, tôm mang tính tận diệt bằng xung điện, lưới mắt nhỏ; săn bắt, buôn bán trái phép động vật hoang dã, chim di cư đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường sinh thái.

23/09/2026 16:49

Cơ quan công an tuần tra, kiểm soát và xử lý nghiêm hành vi đánh bắt thủy sản bằng xung điện. (Ảnh: TRỌNG TÍN)

Trước thực trạng đó, ngành chức năng tỉnh Đồng Tháp đã và đang triển khai quyết liệt các biện pháp tuyên truyền, đấu tranh, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật liên quan đến bảo vệ các loài động vật hoang dã, bảo vệ nguồn lợi thủy sản trên địa bàn.

Xử lý nghiêm minh

Vào cuối tháng 3/2026, Tòa án nhân dân khu vực 3, tỉnh Đồng Tháp tuyên phạt bị cáo Trần Quang Thái, sinh năm 1980, cư trú xã Bình Ninh (tỉnh Đồng Tháp) 9 tháng tù giam về tội 'Hủy hoại nguồn lợi thủy sản' do cố ý tái phạm, sử dụng công cụ kích điện đánh bắt trái phép.

Theo cáo trạng, khoảng 7 giờ ngày 4/9/2025, Trần Quang Thái đang dùng công cụ kích điện để khai thác thủy sản (xiệt cá) trong liếp khóm thuộc khu vực ấp Tân Thuận, xã Tân Phước 1, tỉnh Đồng Tháp thì bị lực lượng công an phát hiện, lập hồ sơ và thu giữ các tang vật có liên quan.

Qua xác minh, Trần Quang Thái có một tiền sự về hành vi sử dụng công cụ kích điện để khai thác thủy sản bị Ủy ban nhân dân xã Tân Hòa Đông cũ (nay là Ủy ban nhân dân xã Tân Phước 1) xử lý vi phạm hành chính bằng hình thức phạt tiền. Sau đó, Thái tiếp tục tái phạm.

Tại phiên tòa, Hội đồng xét xử cho rằng, việc đưa vụ án ra xét xử thể hiện quan điểm kiên quyết đấu tranh chống lại tình trạng khai thác nguồn lợi thủy sản có tính chất hủy diệt nhằm từng bước bảo vệ, khai thác hiệu quả, bền vững nguồn lợi thủy sản trên địa bàn tỉnh.

Lực lượng Công an Đồng Tháp kiểm tra việc đánh bắt động vật hoang dã, chim trời. (Ảnh: THANH THẢO)

Không chỉ hủy hoại môi trường, kích điện còn rất nguy hiểm, đe dọa trực tiếp đến tính mạng người thực hiện. Mới đây, một thanh niên tên P.C.D. (sinh năm 2001), ngụ xã Tân Long (tỉnh Đồng Tháp) mang bộ kích điện tự chế ra mương nước phía sau nhà để bắt cá. Sau đó, gia đình phát hiện nam thanh niên này tử vong dưới mương nước, cách nhà khoảng 400m.

Trong thời gian qua, nạn săn bắt, nuôi nhốt, mua bán trái phép động vật rừng, chim hoang dã và chim di cư trên không gian mạng và tại các địa phương trên địa bàn tỉnh Đồng Tháp diễn ra khá phức tạp. Nhiều người vì thiếu hiểu biết hoặc do cuộc sống mưu sinh đã vi phạm pháp luật.

Cụ thể như trường hợp ông Lê Văn Thông, ngụ xã Tân Nhuận Đông (tỉnh Đồng Tháp) nuôi nhốt 33 cá thể chim cuốc, bà Phạm Thị Ánh, ngụ xã Tân Hộ Cơ (tỉnh Đồng Tháp) buôn bán trái phép chim hoang dã; nam thanh niên ở xã Bình Hàng Trung (tỉnh Đồng Tháp) tái phạm hành vi quảng cáo kinh doanh động vật rừng trái phép trên mạng xã hội.

Khi bị lực lượng chức năng xử lý, bà Phạm Thị Ánh lại giải thích: 'Tôi mua các loại chim hoang dã này của người khác về bán kiếm lời. Mới đây, cơ quan công an có kiểm tra, nhắc nhở. Tuy nhiên, hoàn cảnh gia đình khó khăn quá, tôi lại tái phạm việc bán các loại chim hoang dã này'.

Tuần tra, kiểm soát nhằm ngăn chặn, xử lý các đối tượng đánh bắt thủy sản bằng xung điện. (Ảnh: PHƯỚC THANH)

Cùng bảo vệ môi trường sinh thái

Từ tháng 12/2025 đến nay, lực lượng Cảnh sát kinh tế phối hợp cùng Công an các xã, phường của tỉnh Đồng Tháp đã phát hiện, xử lý 214 vụ, với 201 đối tượng vi phạm pháp luật về đa dạng sinh học. Trong đó, khởi tố 2 vụ/2 bị can; xử phạt hành chính gần 200 trường hợp, với số tiền hơn 800 triệu đồng.

Công an tỉnh Đồng Tháp cho biết, ngày 15/9, Cơ quan Cảnh sát điều tra (Công an tỉnh Đồng Tháp) đã ra Quyết định khởi tố vụ án hình sự đối với Nguyễn Tấn Phong, sinh năm 1994, ngụ ấp Định Mỹ, xã Phong Hòa (tỉnh Đồng Tháp) về hành vi hủy hoại nguồn lợi thủy sản.

Trước đó, tối 3/9, đối tượng Nguyễn Tấn Phong đã bị lực lượng chức năng bắt quả tang đang điều khiển vỏ lãi gắn thiết bị kích điện khai thác thủy sản trái phép, thu giữ khoảng 2kg tôm, cá. Mặc dù số lượng tang vật không lớn nhưng đối tượng Nguyễn Tấn Phong đã có 1 tiền sự vào tháng 2/2026 về hành vi tương tự. Việc tiếp tục tái phạm đã cấu thành tội phạm hình sự và bị cơ quan điều tra quyết định khởi tố hình sự.

Mô hình giao nộp công cụ kích điện để nhận quà hỗ trợ tại tỉnh Đồng Tháp. (Ảnh: PHƯỚC THANH)

Cùng với các biện pháp xử lý nghiêm, Công an tỉnh Đồng Tháp còn đẩy mạnh công tác vận động quần chúng bằng nhiều mô hình thiết thực, trong đó nổi bật là phong trào phát động người dân tự nguyện giao nộp công cụ kích điện để nhận quà hỗ trợ.

Nhờ cách làm linh hoạt, nghĩa tình và kiên trì bám cơ sở, đã có rất nhiều người dân tự nguyện mang các bộ kích điện đến giao nộp cho cơ quan công an, cam kết không đánh bắt thủy sản tận diệt.

Bên cạnh sự nghiêm minh của pháp luật, phong trào bảo vệ thiên nhiên đang lan tỏa mạnh mẽ nhờ ý thức tự nguyện của người dân. Ngày 13/9, ông Lưu Minh Nhựt, ngụ xã Hòa Long (tỉnh Đồng Tháp) đã chủ động bàn giao 2 cá thể rái cá quý hiếm bắt được khi đi ruộng cho lực lượng chức năng để đưa về cơ sở chăm sóc, bảo tồn an toàn.

Ông Đoàn Văn Nhanh, Phó Giám đốc Trung tâm bảo tồn và hợp tác quốc tế (Vườn quốc gia Tràm Chim) chia sẻ: 'Vườn quốc gia Tràm Chim có nhiều kiểu hệ sinh thái. Mỗi hệ sinh thái đại diện cho một loài đặc trưng. Khi một loài bị suy giảm, các loài khác sẽ lấn chiếm dẫn đến mất cân bằng hệ sinh thái, mất cân bằng về số loài và làm đứt gãy chuỗi thức ăn. Do đó, việc đánh bắt các loài động vật hoang dã hiện nay ảnh hưởng rất lớn đến công tác bảo vệ hệ sinh thái và tính đa dạng sinh học'.

Người dân chủ động bàn giao 2 cá thể rái cá quý hiếm cho lực lượng chức năng đưa về cơ sở chăm sóc, bảo tồn. (Ảnh: PHƯỚC THANH)

Trao đổi vấn đề này, Thượng tá Dương Thanh Phong, Phó Trưởng phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, môi trường (Công an tỉnh Đồng Tháp) cho biết: 'Trong thời gian tới, lực lượng Cảnh sát kinh tế sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với lực lượng chức năng và Công an các địa phương đẩy mạnh công tác nắm tình hình, tuần tra khép kín địa bàn; kiên quyết xử lý nghiêm các hành vi vi phạm về khai thác thủy sản tận diệt, cũng như hoạt động mua bán, quảng cáo trái phép động vật hoang dã trên không gian mạng'.

'Tuyệt đối không sử dụng kích điện đánh bắt thủy sản và săn bắt, mua bán hay tiêu thụ động vật hoang dã và chim di cư trái phép. Khi thực hiện các nghi thức phóng sinh, người dân cần làm đúng cách, tuyệt đối không phóng sinh tự phát các loài ngoại lai xâm hại mà phải phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chuyên môn và tổ chức tôn giáo để bảo vệ cân bằng hệ sinh thái', Thượng tá Dương Thanh Phong nhấn mạnh.

Bảo vệ đa dạng sinh học và nguồn lợi thủy sản là hành trình thiết thực nhằm bảo tồn hệ sinh thái, tái tạo tài nguyên và duy trì sinh kế ổn định lâu dài cho cộng đồng.

Theo NGUYỄN SỰ - ĐẶNG THANH/Nhân dân