Lồng ghép giáo dục STEAM vào dạy âm nhạc truyền thống cho học sinh

Sáng 19-3, tại Trường Tiểu học Dương Minh Châu (phường Diên Hồng, TPHCM), Sở GD-ĐT TPHCM tổ chức chuyên đề 'Tích hợp giáo dục STEAM trong dạy học âm nhạc dân tộc cấp tiểu học'. Hoạt động có sự tham gia của hiệu trưởng các trường tiểu học nhằm cùng nhau chia sẻ kinh nghiệm về dạy học tích hợp giáo dục STEAM.

19/03/2026 13:48

Học sinh biểu diễn cùng các nghệ nhân tại chuyên đề 'Tích hợp giáo dục STEAM trong dạy học âm nhạc dân tộc cấp tiểu học' sáng 19-3

Theo bà Nguyễn Thị Kim Tuyết, Phó trưởng Phòng Giáo dục phổ thông (Sở GD-ĐT TPHCM), tích hợp giáo dục STEAM vào triển khai các môn học không làm nặng hơn chương trình mà giúp học sinh trải nghiệm môn học một cách mới mẻ, sáng tạo và thoải mái, qua đó tiếp thu kiến thức thiệu quả hơn.

'Trường học cần chủ động phối hợp với các đoàn thể giáo dục tại địa phương để tạo thêm nhiều cơ hội cho học sinh tham gia các hoạt động trải nghiệm sáng tạo, qua đó đẩy mạnh giáo dục toàn diện, phát huy văn hóa dân tộc trong dạy và học cho học sinh', đại diện Phòng Giáo dục phổ thông (Sở GD-ĐT TPHCM) nêu ý kiến.

Với tiết học môn Âm nhạc do cô Biện Ngọc Thiên Phước, giáo viên Trường Tiểu học Dương Minh Châu tổ chức, học sinh lớp 5/1 của trường đã có nhiều trải nghiệm mới mẻ ở môn học này.

Mở đầu tiết học, học sinh được chọn nhạc cụ từ nhiều vật liệu khác nhau như: ống nước, gáo dừa, hộp nhựa… Sau đó, những học sinh chọn cùng chất liệu nhạc cụ tập trung về một nhóm.

Tiết học được thiết kế thành 4 trạm học tập, mỗi trạm yêu cầu học sinh thực hiện một nhiệm vụ riêng. Ở trạm 1 với tên gọi 'Em yêu dân ca', học sinh nghe làn điệu và gọi tên bài hát dân ca.

Trạm 2 với tên gọi 'Vũ điệu tiết tấu', học sinh sử dụng động tác cơ thể để gõ đệm cho bài hát Bắc kim thang.

Tiết dạy 'tích hợp giáo dục STEAM trong dạy học âm nhạc dân tộc' được thiết kế theo hình thức trạm học tập

Trạm 3 với tên gọi 'Hòa nhịp thanh âm', các nhóm sử dụng nhạc cụ gõ nhịp cho bài hát 'Trống cơm', sau đó tham gia trò chơi cảm âm thông qua việc phân biệt âm thanh của hai nhạc cụ cùng chất liệu nhưng khác kích thước.

Trải nghiệm mới mẻ này mang đến cho học sinh nhiều khám phá thú vị như hai nhạc cụ làm từ ống nước nhưng ống ngắn thì âm thanh cao hơn, ống dài thì âm thanh trầm hơn. Tương tự, âm thanh từ vật liệu rỗng có âm sắc trầm, vật liệu nhỏ có âm sắc trong và cao.

Nghệ nhân biểu diễn nhạc cụ dân tộc giúp học sinh cảm nhận âm sắc riêng của các loại nhạc cụ truyền thống

Với trạm 4 mang tên 'Em tập làm nhạc sĩ', học sinh nghe nhạc và viết lời mới cho đoạn nhạc đó.

Theo cô Biện Ngọc Thiên Phước, các hoạt động nhằm đổi mới phương pháp dạy học theo hướng tích hợp liên môn. Đây là một trong những yêu cầu của Chương trình Giáo dục phổ thông 2018 hướng đến mục tiêu giáo dục toàn diện năng lực và phẩm chất cho học sinh.

Trong đó, bộ môn Âm nhạc không chỉ là học hát, nghe nhạc, rèn năng lực thẩm mỹ mà còn là việc cảm thụ, biểu diễn và sáng tạo nghệ thuật, qua đó giúp học sinh vận dụng kiến thức đã học vào hoạt động thực tiễn như thiết kế, tạo ra sản phẩm...

'Một trong những khó khăn của dạy học tích hợp STEAM hiện nay là nhận thức của giáo viên chưa đồng đều, học liệu còn hạn chế, thời lượng môn học chưa cho phép triển khai nhiều hoạt động. Vì vậy, để phương pháp dạy học này đạt hiệu quả, giáo viên cần chuẩn bị kỹ lưỡng về chuyên môn, phương pháp và điều kiện triển khai hoạt động.

Nội dung tích hợp không được làm loãng trọng tâm bài học; các hoạt động được thiết kế nhẹ nhàng, phù hợp tâm sinh lý học sinh tiểu học, giúp học sinh chuyển từ học để biết qua học để làm và sáng tạo', cô Thiên Phước cho hay.

Để đẩy mạnh giáo dục STEAM vào triển khai các môn học, đại diện các trường học đề xuất Sở GD-ĐT TPHCM tăng cường tập huấn chuyên môn cho giáo viên. Về phía các trường học, cần tạo không gian mở cho giáo viên xây dựng kế hoạch dạy học, tăng cường phối hợp với phụ huynh để phát huy tối đa nguồn lực, nâng cao hiệu quả dạy học.

Theo THU TÂM/Sài Gòn Giải Phóng