![]()
Nghệ sĩ và nhà làm phim người Nigeria Malik Afegbua đang sử dụng AI để lưu giữ những câu chuyện châu Phi. Ảnh:Malik Afegbua
'Bản sao kỹ thuật số'
Nghệ sĩ và nhà làm phim người Nigeria Malik Afegbua mới đây đã khởi động một dự án có tên là LegacyLink, với mục tiêu nhằm lưu giữ những trải nghiệm và cuộc đời của người cao tuổi trên ở châu Âu.
Nghệ sĩ Malik Afegbua đã phỏng vấn những người cao tuổi về cuộc đời họ, ghi lại câu chuyện, quay video và tạo các bản quét 3D những kỷ vật gia đình như mặt nạ hay trống.
Với dữ liệu này, ông hy vọng có thể tạo ra các 'bản sao kỹ thuật số' và trình chiếu dưới dạng hình ảnh ba chiều tại các không gian công cộng như sân bay, nơi mọi người có thể trò chuyện trực tiếp, nhờ AI tái hiện câu trả lời.
'Các hình ảnh trình chiếu cuối cùng sẽ mang lại cảm giác như có một người đang đứng trước mặt bạn và trò chuyện với bạn,' ông Malik Afegbua cho biết.
Người dùng có thể đặt câu hỏi cho 'phiên bản số' của những người cao tuổi về cuộc đời và trải nghiệm. Và AI sẽ tạo ra câu trả lời dựa trên các cuộc phỏng vấn mà ông đã thực hiện. Ông cũng dự định xây dựng một chatbot trực tuyến để giúp dự án dễ tiếp cận hơn với mọi người.
Dự án này hiện đang ở giai đoạn đầu. Ông Malik Afegbua cho biết đã thực hiện phỏng vấn 15 người tại Nigeria, và dự kiến thực hiện thêm 30 cuộc phỏng vấn, mở rộng sang Kenya và Cameroon. Mục tiêu là phỏng vấn 1.000 người vào năm 2028.
Ông Malik Afegbua mong muốn phiên bản hoàn chỉnh của dự án có thể được triển khai bằng nhiều ngôn ngữ nhất có thể, nhưng vẫn phải dựa vào kỹ năng dịch thuật của con người vì 'AI không hiểu một số ngôn ngữ, hoặc những sắc thái ý nghĩa nhất định.'
Trong các cuộc phỏng vấn, Malik Afegbua đã mang theo một bản trình chiếu để giải thích ý tưởng cho những người cao tuổi, và sau khi xem, 'họ rất hào hứng, tò mò và muốn tìm hiểu.'
Ông cũng giới thiệu các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) để giúp họ hiểu cách AI có thể hỗ trợ kể chuyện, ghi nhớ và sắp xếp ý tưởng.
Ông cũng hướng dẫn cách AI có thể kết hợp với ảnh, video và bản ghi âm từ điện thoại để giúp 'chỉnh sửa câu chuyện, tạo bản chép lại, mở rộng ký ức thành các câu chuyện viết, hoặc sắp xếp nội dung theo cách có thể chia sẻ rộng rãi hơn'.
Các cuộc phỏng vấn ban đầu tập trung vào 'cuộc sống thường ngày trước khi dần đi sâu vào những trải nghiệm cá nhân nhằm tìm hiểu điều gì thực sự đã xảy ra trong một giai đoạn nhất định.
Trước đó, ông Afegbua đã thu hút sự chú ý quốc tế với một dự án khác cũng xoay quanh người cao tuổi. Trong tác phẩm năm 2023 mang tên The Elders Series, ông sử dụng AI để tạo ra hình ảnh người cao tuổi châu Phi trên sàn diễn thời trang.
Tái hiện thành phố đã mất
Bên cạnh đó, ông Afegbua cũng thực hiện một dự án hình ảnh khác, mang tên ReMemory để phục dựng quá khứ, sử dụng AI để tái tạo các di sản châu Phi đã bị mất, bị phá hủy hoặc không còn có thể tiếp cận.
Đối với dự án này, ông Malik Afegbua dựa trên các tư liệu lịch sử và nghiên cứu học thuật để tái tạo bằng AI. Khi hoàn thành, người dùng sẽ có thể khám phá các địa điểm này trên điện thoại hoặc máy tính, cũng như thông qua công nghệ thực tế ảo.
Ý tưởng này bắt nguồn từ một dự án mà ông Malik Afegbua từng thực hiện tại Kofar Mata, thành phố Kano, Nigeria. Ở đây, những bể nhuộm truyền thống đã hoạt động suốt 5 thế kỷ và làm nên danh tiếng của thành phố với vải nhuộm chàm thủ công.
Ông Afegbua cho biết tình hình an ninh trong khu vực khiến một số người không muốn đến đây, vì vậy ông đã thực hiện một bộ phim thực tế ảo (VR) về các bể nhuộm truyền thống này.
Trước tiên, ông dự định tái dựng bằng công nghệ ảo các bức tường của thành phố lịch sử thành phố Benin. Được xây dựng từ thế kỷ VII đến thế kỷ XIV, hệ thống tường đất cao khoảng 18m này bao quanh thành phố (thuộc Nigeria ngày nay), kéo dài hơn 1.200 km. Dù một số đoạn vẫn còn tồn tại, hầu hết các bức tường đã xuống cấp theo thời gian.
Ông Malik Afegbua cho biết dù các sơ đồ và mô tả về công trình này vẫn tồn tại những khoảng trống trong tư liệu lịch sử, nhưng ông đang cố gắng tái hiện 'gần nhất có thể'.
Dù vẫn còn nhiều chặng đường phía trước nhưng cả hai dự án đều góp phần hiện thực hóa sứ mệnh của Malik Afegbua: ứng dụng AI để khôi phục ngôn ngữ, hiện vật và biểu tượng, qua đó mang đến những trải nghiệm chân thực và giá trị hơn cho con người.
Copy link
Quay lại
