Món ăn trở thành 'tấm hộ chiếu' của điểm đến

Nếu trước đây du khách lựa chọn điểm đến vì danh lam thắng cảnh, di sản hay khí hậu, thì trong những năm gần đây, một động lực mới ngày càng chi phối quyết định xê dịch của hàng triệu người trên thế giới: đó là ẩm thực.

15/06/2026 06:24

Lima (Peru) dẫn đầu Bảng xếp hạng 'Những thành phố ẩm thực tuyệt vời nhất thế giới năm 2026' do Time Out công bố

Bảng xếp hạng 'Những thành phố ẩm thực tuyệt vời nhất thế giới năm 2026' do Time Out công bố mới đây đã phản ánh rất rõ xu hướng ấy.

Khi bản đồ du lịch thế giới được vẽ lại từ những căn bếp

Được xây dựng từ hơn 24.000 ý kiến khảo sát người dân địa phương kết hợp với đánh giá của các chuyên gia ẩm thực quốc tế, danh sách Những thành phố ẩm thực tuyệt vời nhất thế giới năm nay cho thấy cách các đô thị đang biến văn hóa ẩm thực thành một phần quan trọng của sức hấp dẫn du lịch.

Dẫn đầu bảng xếp hạng là Lima (Peru), tiếp theo là Bangkok (Thái Lan), Mexico City (Mexico), London (Anh), Barcelona (Tây Ban Nha). TP.HCM của Việt Nam đứng ở vị trí thứ 6, vượt qua nhiều trung tâm du lịch nổi tiếng như Melbourne, Bắc Kinh, Athens hay Lisbon.

Điều đáng chú ý nhất từ bảng xếp hạng năm nay là việc bản đồ ẩm thực thế giới đang có sự thay đổi quyền lực.

Nếu trước đây các trung tâm ẩm thực truyền thống của châu Âu thường chiếm ưu thế, thì nay châu Á và Mỹ Latinh đang nổi lên mạnh mẽ. Lima đứng đầu bảng xếp hạng, Bangkok giữ vị trí thứ hai, Mexico City đứng thứ ba, trong khi Bắc Kinh, Osaka, Hong Kong hay TP.HCM đều góp mặt trong nhóm đầu.

Sự thay đổi ấy phản ánh một thực tế là du khách hiện đại không còn tìm kiếm những trải nghiệm được chuẩn hóa. Họ muốn được chạm vào bản sắc địa phương thông qua những gì chân thực nhất, gần gũi nhất và giàu cảm xúc nhất. Không gì làm được điều đó tốt hơn một món ăn.

Một bát phở ở Sài Gòn, một đĩa ceviche ở Lima, một tô mì thuyền ở Bangkok hay một chiếc taco trên đường phố Mexico City đều mang trong mình câu chuyện về lịch sử, khí hậu, địa lý, tập quán và ký ức cộng đồng. Ẩm thực vì thế đang trở thành ngôn ngữ chung kết nối du khách với điểm đến.

Tại Barcelona, các đầu bếp đang quay trở lại với những công thức nấu ăn của mẹ và bà, hiện đại hóa các món truyền thống Catalan

Ẩm thực là động lực du lịch mạnh mẽ nhất

Từ bảng xếp hạng năm nay có thể nhận thấy một xu hướng rõ ràng là ẩm thực không còn là dịch vụ bổ trợ cho du lịch. Nó đang trở thành lý do chính để du khách lựa chọn điểm đến.

Tại Bangkok, sự hồi sinh mạnh mẽ của ẩm thực đường phố cùng làn sóng đầu bếp trẻ đang làm mới các món ăn truyền thống đã giúp thành phố giữ vững vị thế một trong những thủ phủ ẩm thực của thế giới.

Tại Barcelona, các đầu bếp đang quay trở lại với những công thức nấu ăn của mẹ và bà, hiện đại hóa các món truyền thống Catalan.

Ở Athens, những đầu bếp trẻ kết hợp tinh thần 'từ nông trại tới bàn ăn' với kỹ thuật hiện đại để tạo nên diện mạo mới cho ẩm thực Hy Lạp.

Còn ở Cape Town hay Copenhagen, yếu tố bền vững đang trở thành một phần của trải nghiệm ẩm thực.

Những ví dụ ấy cho thấy du khách ngày nay không chỉ ăn để no hay để thưởng thức. Họ muốn hiểu câu chuyện đằng sau món ăn, nguồn gốc nguyên liệu, văn hóa cộng đồng và triết lý sống của địa phương.

Ẩm thực vì thế đang tạo ra giá trị vượt xa nhà hàng hay quán ăn.

Trải nghiệm ẩm thực là một trong những yếu tố được du khách ghi nhớ lâu nhất sau chuyến đi

Công cụ giữ chân du khách hiệu quả nhất

Các nghiên cứu du lịch quốc tế nhiều năm qua đều chỉ ra rằng trải nghiệm ẩm thực là một trong những yếu tố được du khách ghi nhớ lâu nhất sau chuyến đi.

Một cảnh đẹp có thể được ngắm trong vài phút. Một công trình kiến trúc có thể được tham quan trong một buổi. Nhưng bữa tối đáng nhớ với hương vị đặc biệt có thể trở thành ký ức theo du khách suốt nhiều năm.

Chính vì vậy, nhiều thành phố đang coi ẩm thực là công cụ kéo dài thời gian lưu trú và gia tăng chi tiêu của khách.

Khách đến Bangkok thường dành thêm nhiều ngày chỉ để khám phá các khu chợ đêm. Khách đến Osaka sẵn sàng xây dựng cả hành trình xoay quanh các khu phố ăn uống. Tới Lima, du khách phải đặt trước nhiều tháng để được thưởng thức các nhà hàng nổi tiếng thế giới.

Đó là nguồn thu du lịch có giá trị rất lớn bởi nó lan tỏa tới nông nghiệp, thủy sản, thương mại, logistics, dịch vụ và công nghiệp sáng tạo.

Một món ăn thành công không chỉ nuôi sống đầu bếp mà còn tạo sinh kế cho cả một chuỗi giá trị phía sau.

Sự hiện diện của TP.HCM trong nhóm 10 thành phố ẩm thực hàng đầu thế giới là tín hiệu tích cực cho du lịch Việt Nam, nhưng cũng đặt ra nhiều gợi mở.

Việt Nam sở hữu kho tàng ẩm thực đặc biệt phong phú với sự khác biệt rõ nét giữa các vùng miền. Từ phở Hà Nội, bún bò Huế, mì Quảng, cao lầu Hội An cho tới bánh xèo Nam Bộ, mỗi món ăn đều có khả năng trở thành đại sứ văn hóa.

Điều cần làm trong giai đoạn tới không chỉ là quảng bá món ăn, mà còn là xây dựng hệ sinh thái du lịch ẩm thực hoàn chỉnh: từ các tuyến phố ẩm thực, chợ đêm, lễ hội ẩm thực, tour trải nghiệm nấu ăn, cho đến việc kể câu chuyện văn hóa đằng sau từng món ăn.

Trong cuộc cạnh tranh điểm đến hiện nay, những thành phố thành công nhất không phải nơi có nhiều nhà hàng nhất, mà là nơi biến được mỗi bữa ăn thành một trải nghiệm văn hóa đáng nhớ.

Bảng xếp hạng của Time Out năm 2026 cho thấy một điều rất rõ, trong kỷ nguyên du lịch trải nghiệm, ẩm thực đang hiện diện trong chiến lược thương hiệu điểm đến, trong quyền lực mềm văn hóa và trong khả năng cạnh tranh của mỗi quốc gia trên bản đồ du lịch toàn cầu.

Theo CẨM TÚ/baovanhoa.vn