Chủ động nguồn nước sinh hoạt

Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) đang vào cao điểm mùa khô, đặc biệt trong tháng 4-2026, khi triều cường kết hợp lượng nước từ thượng nguồn sông Mê Kông giảm có thể khiến độ mặn gia tăng. Bên cạnh đó, nắng nóng gay gắt tiếp tục diễn ra ở hầu hết các địa phương khiến nguồn nước sinh hoạt của không ít hộ dân gặp khó. Trước tình hình trên, chính quyền nhiều địa phương đã triển khai các giải pháp khắc phục.

11/04/2026 13:38

Đơn vị cấp nước tỉnh Đồng Tháp vận hành nhà máy nước. Ảnh: NGỌC PHÚC

Vận hành giếng khoan dự phòng

Những ngày gần đây, người dân Đồng Tháp đối diện với tình trạng thiếu nước ngọt. Để kịp thời cấp nước cho bà con, ông Phạm Thanh Tâm, Phó Giám đốc Công ty TNHH MTV Cấp nước Đồng Tháp, cho biết, đơn vị đã vận hành 16 giếng khoan dự phòng. Nguồn nước này được điều tiết, bơm bổ sung vào các hồ trữ ngọt và dẫn về các trạm, nhà máy để tăng cường áp lực cho các khu vực cuối nguồn, vùng có nguy cơ thiếu nước cao. Bên cạnh đó, đơn vị cũng phối hợp với UBND xã Tân Hòa lắp đặt hơn chục điểm lấy nước công cộng ở khu vực ven biển, ngoài đê (đường ống nước chưa tới) để đảm bảo nước sinh hoạt cho người dân.

'Ở đây chưa có đường ống cấp nước, người dân phải sử dụng nước mưa tích trữ hoặc nước sông rạch để sinh hoạt, nấu ăn, tuy nhiên, hiện nước tích trữ đã hết trong khi mặn đã vào sâu. Địa phương đã lắp đặt vòi nước công cộng, bà con mừng lắm. Nếu không, bà con phải mua nước với giá cao, nhưng không phải lúc nào cũng có', bà Nguyễn Thị Lan ở xã Tân Hòa, phấn khởi cho biết.

Theo dự báo của các cơ quan khí tượng thủy văn, tình trạng xâm nhập mặn tại Đồng Tháp có thể kéo dài đến cuối tháng 5. Trước tình hình trên, ông Võ Trung Đông, Phó Chủ tịch UBND xã Tân Hòa, cho biết, địa phương đang tích cực vận động người dân sử dụng nước tiết kiệm, tránh lãng phí.

Đa dạng giải pháp

Tại Cà Mau, những ngày qua, việc sinh hoạt của hàng trăm hộ dân ở 3 xã cách xa trung tâm (các xã Nguyễn Phích, U Minh và Biển Bạch) có lúc bị đảo lộn do thiếu nước sinh hoạt. Chị Võ Thị Thơ (ấp Thanh Tùng, xã Biển Bạch, tỉnh Cà Mau) cho biết, nơi gia đình chị ở có đường ống nước nhưng do ở xa nhà máy nên nước chảy rất yếu. 'Ban ngày nước không chảy, ban đêm lúc có lúc không. Do nước quá ít, gia đình phải rất tiết kiệm, chủ yếu để uống và nấu ăn', chị Thơ cho hay.

Theo ông Lê Văn Dãy, Phó Chủ tịch UBND xã Biển Bạch, toàn xã hiện có khoảng 120 hộ dân đang thiếu nước hoặc không chủ động được nguồn nước sinh hoạt. Từ đầu tháng 3-2026, địa phương đã phối hợp với xã giáp ranh (tỉnh An Giang) để kết nối đường ống tiếp ứng. Việc kết nối đường ống mới chỉ giải quyết cho khoảng 60 hộ, số còn lại phải mua nước sinh hoạt từ các ghe đổi nước, giá dao động khoảng 40.000 đồng/m3...

Ông Lữ Quang Ngời, Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau, đề nghị Sở NN-MT khẩn trương rà soát, báo cáo chi tiết về tình hình thiếu nước sinh hoạt; trong đó nêu rõ nguyên nhân, đề xuất phương án khắc phục thời gian tới.

Tại TP Cần Thơ, ông Ngô Thái Chân, Giám đốc Sở NN-MT TP Cần Thơ, cho biết, để đảm bảo nước sinh hoạt cho người dân trong mùa khô 2026, thành phố vừa đầu tư 37 điểm cấp nước sạch miễn phí, tập trung ở các khu vực ven biển. Các điểm cấp nước được bố trí bồn chứa dung tích trên 10.000 lít, hệ thống bơm tự động hoạt động liên tục, đảm bảo nước luôn đủ để người dân đến lấy bất cứ lúc nào.

Tại An Giang, tỉnh đã chủ động vận hành có hiệu quả hệ thống cống trên địa bàn tỉnh và phối hợp Công ty TNHH MTV Khai thác thủy lợi Miền Nam vận hành các cống Cái Lớn, Cái Bé và Xẻo Rô, phối hợp với Công ty TNHH MTV Khai thác thủy lợi An Giang vận hành hệ thống cống để ngăn mặn, giữ ngọt hợp lý theo yêu cầu thực tế từng thời điểm sản xuất của từng khu vực.

Trong 2 ngày 8 và 9-4, lãnh đạo Sở NN-MT TPHCM cùng Chi cục Thủy lợi TPHCM đã kiểm tra thực tế về ứng phó xâm nhập mặn và tích nước tại các xã Bình Lợi và Hưng Long, TPHCM.

Thông tin với đoàn công tác, ông Hà Đức An, Phó Trưởng phòng Kinh tế xã Bình Lợi, cho biết, khó khăn lớn nhất hiện nay vẫn là hạ tầng thủy lợi chưa đồng bộ, nhiều tuyến kênh bị bồi lắng, khả năng trữ nước hạn chế, trong khi nguồn kinh phí duy tu, nạo vét còn hạn chế. Tại xã Hưng Long, ông Hà Tấn Lộc, Phó Chủ tịch UBND xã Hưng Long, thông tin, trong quý 1-2026, địa phương đã sửa chữa 14 cống nhằm nâng cao khả năng kiểm soát mặn và điều tiết nguồn nước. Địa phương đang theo dõi liên tục để vận hành cống phù hợp, vừa ngăn mặn vừa tranh thủ lấy nước ngọt hỗ trợ người dân.

Ông Nguyễn Xuân Hoàng, Phó Giám đốc Sở NN-MT TPHCM, cho hay, theo đánh giá của UBND TPHCM, tháng 4-2026 có nguy cơ thiếu nước cục bộ, trong khi xâm nhập mặn ở vùng hạ du gia tăng. Thành phố đã yêu cầu các sở, ngành, địa phương triển khai ứng phó. Ngành nông nghiệp thành phố xây dựng kế hoạch sản xuất phù hợp với nguồn nước, phối hợp vận hành các hồ chứa lớn như Dầu Tiếng, Trị An để bổ sung nước, đẩy mặn, giữ ngọt cho khu vực hạ du.

ĐỨC TRUNG

Theo NGỌC PHÚC - TẤN THÁI - TUẤN QUANG/Sài Gòn Giải Phóng