![]()
Ê-kíp bác sĩ Bệnh viện K thực hiện ca phẫu thuật cho bệnh nhân.
U lưỡi sùi loét, bệnh nhân đi khám sau 4 tháng cố chịu đau
Phát hiện ung thư lưỡi ở giai đoạn II, nam bệnh nhân được các bác sĩ Bệnh viện K phẫu thuật cắt bán phần lưỡi kết hợp vét hạch cổ và tạo hình vi phẫu bằng vạt da cánh tay. Nhờ áp dụng kỹ thuật hiện đại, người bệnh ngoài được xử lý triệt căn khối u, còn sớm phục hồi chức năng ăn uống, trò chuyện...
Nam bệnh nhân là anh N.V.V. (33 tuổi, trú tại Lào Cai) đến khám tại Bệnh viện K trong tình trạng đau, loét lưỡi kéo dài khoảng 4 tháng. Bệnh nhân đã uống, bôi thuốc nhiều loại đều không đỡ.
Ngay khi tiếp nhận người bệnh, các bác sĩ phát hiện trong khoang miệng của người bệnh có khối u sùi loét. Kết quả thăm khám, đánh giá cho thấy bệnh nhân được chẩn đoán mắc ung thư biểu mô vảy (một loại ung thư khởi phát từ tế bào bề mặt của lưỡi) ở bờ lưỡi bên phải, may mắn là bệnh nhân chưa di căn hạch, chưa thâm nhiễm sang các vùng lân cận.
Các bác sĩ trong khoa Ngoại đầu-cổ, Bệnh viện K đã hội chẩn thống nhất phương án phẫu thuật vi phẫu, cắt bán phần lưỡi phải kèm theo vét hạch cổ phải, tạo hình cho bệnh nhân.
Theo Tiến sĩ, Bác sĩ Ngô Xuân Quý, Trưởng khoa Ngoại đầu-cổ, Bệnh viện K, ung thư lưỡi là một trong những bệnh lý ác tính phổ biến nhất ở vùng khoang miệng. Tuy nhiên, ở giai đoạn đầu, bệnh rất dễ bị nhầm lẫn với các tổn thương lành tính như nhiệt miệng, loét miệng do cọ xát răng, khiến người bệnh chủ quan bỏ qua.
Trường hợp của người bệnh V., khối sùi loét ở bờ lưỡi phải đã có kích thước 2x2,5cm. Kết quả chụp cộng hưởng từ (MRI) hàm mặt cho thấy kích thước u là 26x10mm.
Kết quả giải phẫu bệnh là ung thư biểu mô vảy sừng hóa xâm nhập độ 2. Rất may mắn, ở trường hợp của bệnh nhân V., bác sĩ chưa phát hiện thấy di căn.
Bác sĩ Quý cho hay, bệnh nhân được chẩn đoán phát hiện ở giai đoạn II, khối u kích thước trung bình, chưa di căn hạch cổ và chưa di căn xa. Giai đoạn này bệnh vẫn còn khu trú, nếu được điều trị đúng phác đồ thì tỷ lệ chữa khỏi rất cao, dao động từ 70% đến 80%.
Phẫu thuật phức tạp vì cấu trúc giải phẫu đặc biệt
Theo các bác sĩ, đối với ung thư lưỡi giai đoạn khu trú, phẫu thuật là phương pháp cốt lõi, đóng vai trò quyết định đến việc điều trị triệt căn bệnh. Mục tiêu đặt ra đầu tiên của phẫu thuật là phải cắt bỏ khối u rộng rãi để vùng rìa của phần mô được xử lý hoàn toàn, loại bỏ toàn bộ tổn thương, từ đó giảm tối đa nguy cơ tái phát.
Các bác sĩ đã chỉ định cắt bán phần lưỡi phải kết hợp vét hạch cổ phải nhằm ngăn chặn nguy cơ khối u tiếp tục xâm lấn hoặc tái phát.
Bác sĩ Ngô Xuân Quý chia sẻ: 'Phương án tốt nhất cho người bệnh trong trường hợp này là phải cắt bỏ rộng, toàn bộ vùng liên quan khối u. Như bệnh nhân V. là phải cắt bỏ bán phần lưỡi cùng với vét hạch cổ phải, nhằm ngăn chặn việc khối u tiếp tục xâm lấn sang những vùng khác và ngăn chặn tái phát. Điểm đặc biệt của bệnh lý ung thư lưỡi này là các tế bào ung thư ít đáp ứng với cả xạ trị hay là hóa chất, nên vai trò của phẫu thuật càng trở nên quan trọng'.
Tuy nhiên, đây là một trong những phẫu thuật khó do lưỡi có cấu trúc giải phẫu phức tạp với hệ thống mạch máu và thần kinh dày đặc, liên quan trực tiếp đến chức năng nói, nuốt và cảm giác vị giác. Việc cắt bỏ một phần lớn lưỡi đòi hỏi phẫu thuật viên phải vừa lấy sạch tổn thương, vừa bảo tồn tối đa các cấu trúc lành để duy trì chức năng cho người bệnh.
Bên cạnh xử lý khối u, ê-kíp cũng thực hiện kỹ thuật vét hạch cổ phải. Đây là bước bắt buộc nhằm loại bỏ triệt để các hạch bạch huyết chung quanh có nguy cơ bị tế bào ung thư di căn, ngay cả khi trên hình ảnh siêu âm chưa nhìn thấy rõ tổn thương.
Tạo hình bằng kỹ thuật vi phẫu giúp người bệnh sớm phục hồi
Sau khi cắt bỏ 1/2 lưỡi phải, người bệnh phải đối mặt với nguy cơ khuyết hổng lớn ở khoang miệng. Nếu chỉ khâu đóng thông thường, lưỡi sẽ bị co kéo, biến dạng nghiêm trọng, khiến người bệnh gặp khó khăn lớn trong việc ăn uống, nuốt và đặc biệt là phát âm, gây ảnh hưởng nặng nề đến tâm lý và chất lượng cuộc sống sau này.
Để giải quyết vấn đề này, các bác sĩ đã áp dụng kỹ thuật tạo hình vi phẫu - phương pháp hiện đại trong phẫu thuật tạo hình sau cắt ung thư. Theo đó, ê-kíp lấy vạt da cánh tay của chính người bệnh để tái tạo phần lưỡi bị khuyết. Dưới kính hiển vi phẫu thuật, các bác sĩ nối các mạch máu và dây thần kinh siêu nhỏ nhằm bảo đảm nuôi sống phần lưỡi tái tạo.
Vạt da được thiết kế phù hợp nhằm bảo đảm chức năng nói, nuốt và không ảnh hưởng đường thở, giúp bệnh nhân không phải mở khí quản.
Nhờ sự phối hợp nhịp nhàng giữa các ê-kíp phẫu thuật, gây mê, ca mổ diễn ra thành công. Sự kết hợp giữa cắt u triệt căn và tạo hình vi phẫu đã giúp triệt căn ung thư lưỡi, tái cấu trúc lại hình dáng lưỡi; đồng thời giúp bệnh nhân sớm phục hồi và tự tin trở lại cuộc sống. Sau 5 ngày phẫu thuật, bệnh nhân đã có thể tự ăn uống qua đường miệng và nói chuyện khá tốt với người chung quanh.
Tiến sĩ, Bác sĩ Ngô Xuân Quý khuyến cáo, các dấu hiệu sớm của ung thư lưỡi thường khá mờ nhạt, dễ nhầm với các bệnh lý khoang miệng thông thường. Việc phát hiện sớm bệnh có ảnh hưởng lớn đến kết quả điều trị.
Do vậy, khi gặp bất cứ triệu chứng bất thường nào ở lưỡi, má hoặc bất kỳ vị trí nào vùng khoang miệng như loét miệng, mụn nhỏ, khối sùi loét…, người dân cần đến ngay cơ sở y tế uy tín để được thăm khám và điều trị kịp thời.