Điều chỉnh phân loại xe pickup: Cần có thời gian và đánh giá tác động xã hội

Ngày 24-3, Báo SGGP có đăng bài viết 'Phân loại xe pickup cần phù hợp với thực tế'. Sau khi báo đăng, bạn đọc rất quan tâm đến vấn đề tiêu chí phân loại xe pickup. Ông Nguyễn Tô An, Phó Cục trưởng Cục Đăng kiểm Việt Nam (ảnh), đã có cuộc trao đổi với PV Báo SGGP xung quanh vấn đề này.

25/03/2026 07:34

- Phóng viên: Các cơ quan quản lý đã có thông tin về tiêu chí phân loại xe ô tô con pickup và ô tô tải pickup, ông có thể cho biết đâu là tiêu chí cốt lõi để phân loại? Cách phân loại này có phù hợp với thực tế hay không?

- Phó Cục trưởng Cục Đăng kiểm Việt Nam NGUYỄN TÔ AN: Tiêu chí cốt lõi để phân loại giữa ô tô con pickup và ô tô tải pickup căn cứ vào kết cấu của xe, tỷ lệ giữa tổng khối lượng của số người cho phép chở và tổng khối lượng hàng hóa cho phép chở, diện tích hữu ích của thùng chở hàng. Các tiêu chí được quy định cụ thể tại các phụ lục của Thông tư số 53/2024/TT-BGTVT (quy định về phân loại giao thông đường bộ và dấu hiệu nhận biết xe cơ giới sử dụng năng lượng sạch, xanh, thân thiện môi trường).

Đây không phải là quy định mới mà đã được xây dựng từ năm 2003 tại Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 7271:2003, sau đó được sửa chữa, bổ sung vào năm 2007, 2010, có tham khảo quy định của quốc tế. Hiện các quy định tại Thông tư số 53/2024/TT-BGTVT vẫn đang là căn cứ để áp dụng các chính sách liên quan đến hoạt động nhập khẩu, sản xuất, lắp ráp, kiểm định, cải tạo xe ô tô pickup nói riêng và phương tiện cơ giới đường bộ, xe máy chuyên dùng nói chung. Cục Đăng kiểm Việt Nam đánh giá các quy định này vẫn đang phù hợp với thực tế sử dụng hiện nay.

- Có nhiều trường hợp người dân mua xe với mục đích sử dụng như xe gia đình, và rất bất ngờ khi biết xe bị xếp vào xe tải bị hạn chế giờ lưu thông. Cục Đăng kiểm Việt Nam nhìn nhận thế nào về thực tế này?

- Khi cấp Giấy chứng nhận chất lượng an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường xe ô tô trong nhập khẩu, sản xuất, lắp ráp, cải tạo, kiểm định, các đơn vị có chức năng đã ghi rõ tên loại phương tiện là ô tô tải pickup hoặc ô tô con pickup. Khi đi mua xe, người dân biết rõ về tên các loại phương tiện này thông qua giấy chứng nhận của đăng kiểm, thông qua giá mua xe (do xe ô tô con pickup bị áp dụng các mức thuế của xe ô tô con nên giá bán xe cao hơn nhiều so với giá của ô tô tải pickup). Bên cạnh đó, trong giấy chứng nhận kiểm định xe ô tô tải pickup ghi rõ niên hạn sử dụng của xe như các loại xe tải khác (niên hạn là 25 năm kể từ năm sản xuất xe), trong khi xe ô tô con pickup không bị áp dụng quy định về niên hạn sử dụng.

Tôi cho rằng, vấn đề đang 'nóng' liên quan đến loại xe ô tô tải pickup không phải xuất phát từ việc phân loại phương tiện quy định tại Thông tư số 53/2024/TT-BGTVT, mà là từ sự thay đổi các quy định trong việc quản lý giao thông. Việc quản lý, phân luồng, quy định giờ hạn chế trong lưu thông trên đường đối với xe ô tô tải pickup nói riêng và xe ô tô tải nói chung thuộc trách nhiệm của các cơ quan quản lý đường bộ và các địa phương.

Xe bán tải tham gia lưu thông tại giao lộ Trần Hưng Đạo - Nguyễn Thái Học phường Bến Thành chiều 23-3-2026. ẢNH: HOÀNG HÙNG

- Nhiều ý kiến cho rằng 2 loại xe này không khác nhau nhiều về hình thức, công năng sử dụng, vậy nên các cơ quan quản lý cần rà soát, điều chỉnh lại cách phân loại xe pickup để đảm bảo công bằng và phù hợp thực tế, quan điểm của Cục Đăng kiểm Việt Nam về vấn đề này như thế nào?

- Việc phân loại giữa ô tô tải pickup và ô tô con pickup như hiện nay đã tồn tại trong 16 năm, là định hướng cho các nhà sản xuất, nhập khẩu trong việc cung cấp loại xe này ra thị trường, cũng là cơ sở cho các cơ quan quản lý trong việc áp dụng các chính sách của pháp luật (đặc biệt là chính sách thuế của nhà nước) đối với loại xe này. Do đó, việc điều chỉnh tiêu chí phân loại đối với loại xe pickup (nếu có) cần phải có thời gian và cần phải đánh giá tác động đối với nhiều mặt của xã hội.

- Theo Cục Đăng kiểm, Thông tư số 53/2024/TT-BGTVT có cần sửa đổi gì cho phù hợp thực tế trong bối cảnh xăng dầu tăng giá và Chính phủ đang thúc đẩy chuyển đổi phương tiện giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch?

- Không phải riêng Thông tư số 53/2024/TT-BGTVT mà các văn bản quy phạm pháp luật, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia nói chung, việc sửa đổi, bổ sung để phù hợp với tình hình thực tế cũng như các yêu cầu của xã hội là rất cần thiết và sẽ được xem xét. Tuy nhiên, việc sửa đổi, bổ sung cần phải đảm bảo phù hợp với các chính sách chung của Đảng và Nhà nước, phù hợp với quy định của pháp luật có thẩm quyền cao hơn (Hiến pháp, luật, nghị định của Chính phủ…) và phù hợp với thông lệ của quốc tế.

Theo BÍCH QUYÊN thực hiện/Sài Gòn Giải Phóng