Mái nhà của nghĩa tình
Con đường từ cầu Hội Khách vào thôn Đồng Chàm (xã Thượng Đức, TP Đà Nẵng) những ngày giáp tết vẫn còn lổn nhổn đá sỏi. Xe chậm lại ở những khúc cua dốc, nơi vết nước lũ cuối tháng 10, đầu tháng 11-2025 còn hằn rõ ngấn trên tường nhà, rơm rạ còn vướng trên ngọn trụ điện. Nhưng giữa gam màu trầm của ký ức thiên tai, không khí tết đã về sớm bằng những mái nhà vừa kịp xây xong.
![]()
Niềm vui trong lễ bàn giao ngôi nhà mới ở vùng lũ phường Đông Hòa, tỉnh Đắk Lắk. Ảnh: XUÂN HUYÊN
Tiếng búa gõ vào tường mới vẫn còn thơm mùi vôi vữa, xen lẫn tiếng cười nói rộn ràng. Làng xóm, sau nhiều tháng trầm lặng vì lũ, bắt đầu ấm lại. Căn nhà của vợ chồng chị Hồ Thị Xuân Khuyên (sinh năm 1995, thôn Đồng Chàm) nằm sát bờ sông Vu Gia. Trận lũ dữ đã cuốn cả ngôi nhà trôi khỏi nền cũ gần 7 mét. Sau lũ, gia đình chị được hỗ trợ 20 triệu đồng để sửa nhà. Hàng chục cán bộ, chiến sĩ công an, cảnh sát PCCC, dân quân trong Chiến dịch Quang Trung cùng nhau gia cố nền móng, lợp mái, dựng lại vách gỗ cho căn nhà của gia đình chị. Ngày chúng tôi ghé, chị Khuyên đang treo cờ Tổ quốc trước căn nhà mới để chuẩn bị đón mùa xuân mới. Chị hồ hởi: 'Bão lũ tàn phá quá, chẳng còn thứ gì. May có mấy chú công an về giúp, tết này gia đình tôi mới có ngôi nhà khang trang'.
Câu chuyện ấy cũng là niềm vui chung của anh Nguyễn Định (sinh năm 1982), thành viên lực lượng bảo vệ an ninh trật tự thôn. Hơn một tháng trước Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, trên nền đất cũ, vợ chồng anh Định được bàn giao căn nhà mới khang trang. Ngôi nhà rộng gần 100m2, có gác lửng phòng khi nước lên, nền gạch sáng bóng, mùi sơn còn thơm phức. Căn nhà gỗ bị lũ cuốn trôi, anh Định mang về dựng lại bên cạnh ngôi nhà mới, xem như vật chứng để nhắc nhớ về cơn lũ dữ và nghĩa tình.
Ở xã A Vương, vùng biên giới của TP Đà Nẵng, nhiều ngôi nhà mới nép mình bên sườn đồi. Gia đình chị Bnướch Thị Ating (sinh năm 1993, thôn A Tép) vừa dọn vào nhà mới trước thềm năm mới. Ngôi nhà nhỏ gọn nhưng vững vàng, thay cho căn nhà cũ đã bị lũ cuốn trôi. 'Có hôm mưa nặng hạt, các anh vẫn làm đến 1-2 giờ sáng. Có người bị thương vẫn quay lại công trường', chị Ating kể. Ngày căn nhà hoàn thành, gia đình chị còn được tặng thêm tivi, lá cờ Tổ quốc mới treo trang trọng trong phòng khách.
Những mái nhà mới ấy đang nối dài dọc hạ du các sông Hà Thanh, Kôn (Gia Lai), sông Ba (Đắk Lắk). Cờ hoa đỏ rực trước hiên nhà, trẻ nhỏ có chỗ ngồi học bài, âm thanh của cuộc sống đang hồi sinh nơi từng là 'rốn lũ'. Ở xóm Kim Đông (xã Tuy Phước Đông, Gia Lai), ngôi nhà của bà Nguyễn Thị Mỹ Lệ (68 tuổi) nổi bật giữa rừng ngập mặn đầm Thị Nại. Nhà khởi công ngày 5-12, được 20 cán bộ, chiến sĩ Vùng 3 Hải quân hỗ trợ, hoàn thành sau đúng 30 ngày. 'Nhờ các chú bộ đội, chi phí giảm đi rất nhiều, tiến độ rút ngắn còn một tháng. Hôm các chú rời đi, tôi thương lắm', bà Lệ xúc động.
Bài học gần dân
Không chỉ là số lượng những ngôi nhà dựng xong, Chiến dịch Quang Trung để lại những bài học sâu sắc về cách làm an sinh xã hội trong thiên tai. Theo ông Đặng Văn Kỳ, Bí thư Đảng ủy xã Thượng Đức (TP Đà Nẵng), với người dân mất nhà, thời gian không tính bằng ngày mà bằng từng giờ chờ đợi chỗ che mưa, che nắng. Vì vậy, xã xác định rõ trách nhiệm, phân công cụ thể cán bộ phụ trách từng hộ, bám sát tiến độ từng căn nhà. Quan điểm xuyên suốt là 'không để ai bị bỏ lại phía sau', để mọi người dân đều có tết an toàn, đầm ấm. Ở xã biên giới A Vương, ông Mạc Như Phương, Bí thư Đảng ủy xã, cho rằng thành công không chỉ đo bằng số nhà hoàn thành mà bằng sự đồng thuận trong dân. Những đôi ủng lấm bùn xếp vội dưới hiên, nồi cơm bốc khói giữa mưa rét vùng cao, những hình ảnh ấy đã sưởi ấm lòng người, gắn kết cộng đồng trong lúc khó khăn nhất.
Bộ Chỉ huy Quân sự TP Đà Nẵng vừa tổ chức hội nghị tổng kết 'Chiến dịch Quang Trung' tại Đắk Lắk và Đà Nẵng. Triển khai từ cuối năm 2025, chiến dịch đã huy động hơn 500 cán bộ, chiến sĩ, hoàn thành 286 căn nhà (11 căn tại Đắk Lắk, 275 căn tại Đà Nẵng), vượt tiến độ đề ra. Dịp này, nhiều tập thể, cá nhân được khen thưởng vì có thành tích xuất sắc.
Tại Gia Lai, ông Dương Minh Tân, Chủ tịch UBND xã Tuy Phước Đông cho biết, trong Chiến dịch Quang Trung, 350 cán bộ, chiến sĩ quân đội đã về giúp xã dựng 33 căn nhà mới. 'Thần tốc nhưng đảm bảo chất lượng, phù hợp vùng thường xuyên bão lũ', ông Dương Minh Tân nói. Hôm tổng kết Chiến dịch Quang Trung, Bí thư Tỉnh ủy Gia Lai Thái Đại Ngọc nhấn mạnh, chiến dịch không chỉ dựng lại mái ấm mà còn khơi dậy niềm tin của nhân dân vào Đảng, Nhà nước. Trong 45 ngày, hàng chục ngàn căn nhà được sửa chữa, hàng trăm căn nhà mới hoàn thành, nhanh hơn kế hoạch.
Từ thực tiễn ấy, bài học lớn nhất được rút ra là phải lấy dân làm trung tâm, bám sát cơ sở, quyết sách đúng, trúng và kịp thời. Khi dân đồng thuận, cùng tham gia, mọi khó khăn đều có thể vượt qua. Những mái nhà kịp hoàn thành trước tết không chỉ che mưa chắn gió mà còn sưởi ấm lòng người. Tết ở vùng lũ miền Trung năm nay đến sớm, bằng niềm tin, nghĩa tình và sự gần dân, sát dân, hết lòng vì hạnh phúc nhân dân.