Việt Nam triển khai nghiên cứu về viêm gan D chuẩn quốc tế với quy mô lớn nhất

Để tiến tới nghiên cứu thuốc phát minh điều trị viêm gan B, Viện nghiên cứu Tâm Anh cùng Viện Vi sinh và Chống dịch Stanford, Mỹ thực hiện xét nghiệm tầm soát viêm gan D chuẩn quốc tế lần đầu tiên tại Việt Nam, phát hiện sớm nguy cơ xơ gan, ung thư gan cho hàng chục triệu người bệnh đồng mắc viêm gan B và D.

24/11/2025 17:24

Giáo sư Harry B. Greenberg, 'cha đẻ' của vaccine Rota thế hệ đầu tiên, Cố vấn Viện Nghiên cứu Vi sinh và Chống dịch Stanford (áo xanh) trực tiếp thăm và làm việc tại Trung tâm Xét nghiệm đạt chuẩn ISO 15189:2012 tại Tâm Anh Thành phố Hồ Chí Minh từ tháng 12/2023. (Ảnh: BVCC)

Đây là bước tiến khoa học quan trọng trong chiến lược tầm soát, phát hiện sớm các bệnh lây nhiễm nguy hiểm tại Việt Nam trong bối cảnh Việt Nam có gần 10 triệu người hiện mắc bệnh viêm gan B và mỗi năm có tới hàng nghìn ca diễn tiến tới xơ gan và ung thư gan.

Viêm gan siêu vi D (HDV) là loại virus nguy hiểm, chỉ tấn công ở người đã nhiễm viêm gan B. Khi hai loại virus này 'đi chung', tốc độ tiến triển xơ gan và ung thư gan tăng nhanh gấp 2-3 lần. Hiện Việt Nam có khoảng 10 triệu người bị viêm gan B.

Nghiên cứu HEP-D là tên dự án nghiên cứu chung giữa các nhà khoa học của Viện Nghiên cứu Tâm Anh thuộc Hệ thống Bệnh viện đa khoa Tâm Anh, Viện Nghiên cứu Vi sinh và Chống dịch Stanford, là nghiên cứu đầu tiên với quy mô lớn nhất từ trước đến nay tại Việt Nam về viêm gan D.

Nghiên cứu sẽ được triển khai đa trung tâm tại Bệnh viện đa khoa Tâm Anh Hà Nội, Bệnh viện đa khoa Tâm Anh Thành phố Hồ Chí Minh và Bệnh viện Bạch Mai từ tháng 11/2025 đến tháng 7/2026, nhằm mục tiêu giúp những người bệnh đồng mắc viêm gan B-D thêm cơ hội phát hiện sớm, chủ động ngăn chặn xơ gan-ung thư gan hiệu quả hơn.

Để nghiên cứu HEP-D theo chuẩn quốc tế, Viện Nghiên cứu Vi sinh và Chống dịch Stanford (Hoa Kỳ) đã tiếp nhận và trực tiếp đào tạo về kỹ thuật xét nghiệm viêm gan siêu vi D theo 'tiêu chuẩn Stanford' cho đội ngũ bác sĩ, kỹ thuật viên của trung tâm.

Nhờ đó, các chuyên gia Việt Nam có thể cùng các nhà khoa học Viện Vi sinh và Chống dịch Stanford Mỹ thực hiện nghiên cứu HEP-D nhằm đánh giá tỷ lệ, nguy cơ đồng nhiễm viêm gan B-D tại Việt Nam, làm tiền đề quan trọng cho việc giúp Việt Nam tiếp cận sớm với nghiên cứu thuốc phát minh đặc trị viêm gan D.

Với việc vận hành hệ thống máy móc chuyên dụng hiện đại, các quy trình thực hiện xét nghiệm được xây dựng và thẩm định bởi các nhà khoa học hàng đầu từ Stanford, do đó bảo đảm các kết quả chính xác tiêu chuẩn thế giới được xác lập ngay tại Việt Nam mà không phải gửi mẫu bệnh phẩm đi ra nước ngoài xét nghiệm như trước đây, hạn chế nguy cơ sai lệch kết quả xét nghiệm cũng như việc giảm thời gian, giảm chi phí cho các xét nghiệm quan trọng này.

Kết quả nghiên cứu này giữa 2 viện nghiên cứu hàng đầu Việt Nam và hàng đầu Mỹ sẽ đóng góp quan trọng cho các nhà quản lý y tế và các chuyên gia lĩnh vực viêm gan tại Việt Nam có thêm các dữ liệu khoa học chính xác với độ lớn chưa từng có tại Việt Nam, từ đó có thêm các dữ liệu để đưa ra các chiến lược quản lý bệnh viêm gan tại Việt Nam hiệu quả hơn.

Đặc biệt hơn nữa, với sự hợp tác chặt chẽ cùng Viện Nghiên cứu Vi sinh và Chống dịch Stanford trong nghiên cứu Hep-D này, Tâm Anh cũng kỳ vọng sớm đưa về Việt Nam thuốc phát minh đặc trị viêm gan D của các nhà khoa học Stanford trong bối cảnh hiện trên thế giới chưa có thuốc đặc trị này và ở Việt Nam có hàng chục triệu người nhiễm viêm gan B có nguy cơ đồng nhiễm viêm gan D.

Nghiên cứu về tỷ lệ lây nhiễm và đánh giá virus viêm gan D tại Việt Nam là một trong 4 dự án quan trọng mà hai bên đã ký kết hợp tác từ năm 2023, trong chuyến thăm cấp nhà nước qua lại của hai Chính phủ Việt Nam-Hoa Kỳ.

Từ ngày 25/11, 3 bệnh viện đang triển khai nghiên cứu sẽ bắt đầu thu tuyển bệnh nhân. Bác sĩ tại 3 bệnh viện này sẽ đánh giá sự phù hợp và tư vấn tham gia nghiên cứu.

Bác sĩ Phương Lễ Trí, Giám đốc Điều hành Viện Nghiên cứu Tâm Anh, chia sẻ: Nghiên cứu HEP-D sẽ thu nhận bệnh nhân từ 16 tuổi trở lên đã được chẩn đoán viêm gan B mạn tính. Người tham gia chỉ cần đến thăm khám một lần duy nhất và được làm xét nghiệm máu để phát hiện có nhiễm virus viêm gan D hay không.

Tâm Anh tài trợ toàn bộ cho gần 2.500 ca xét nghiệm đầu tiên nhằm động viên người bệnh viêm gan B thực hiện xét nghiệm đánh giá nguy cơ đồng nhiễm. Toàn bộ chi phí xét nghiệm nằm trong phạm vi nghiên cứu sẽ được miễn phí. Đồng thời người tham gia sẽ được hỗ trợ một phần chi phí đi lại. Việc tham gia hoàn toàn tự nguyện, bệnh nhân có thể rút lui bất kỳ lúc nào mà không ảnh hưởng đến quá trình khám và điều trị thông thường của họ.

Theo THIÊN LAM/Nhân dân