Tạo cơ chế đặc thù phát triển ngành dầu khí trở thành ngành mũi nhọn

Luật Dầu khí được đề xuất sửa đổi tập trung vào năm nhóm chính sách lớn, nhằm nâng cao hiệu quả khai thác tài nguyên gắn với bảo vệ môi trường, ứng phó biến đổi khí hậu; tạo động lực tăng trưởng mới, khơi thông nguồn lực, góp phần bảo đảm chủ quyền trên biển và an ninh năng lượng quốc gia.

26/01/2026 22:53

Quang cảnh phiên họp. (Ảnh: TL)

Đề xuất 5 nhóm chính sách lớn

Theo Bộ Công thương - cơ quan chủ trì soạn thảo Luật Dầu khí (sửa đổi), thời gian qua hoạt động dầu khí cũng đã phát sinh một số vướng mắc, bất cập cần được xử lý, gồm: một số vấn đề khung có tính nguyên tắc mang tính đặc thù của hoạt động dầu khí phát sinh nhưng chưa được quy định cụ thể tại Luật Dầu khí năm 2022; một số vấn đề thường xuyên biến động được quy định trong Luật hiện hành không còn phù hợp với thực tiễn; cùng với sự biến đổi không ngừng của các thành tựu khoa học- kỹ thuật, xu hướng chuyển dịch năng lượng, cơ chế phát triển, thúc đẩy chuỗi giá trị dầu khí và năng lượng ngoài khơi, gắn với dịch vụ dầu khí kỹ thuật cao cần được bổ sung, hoàn thiện.

Trong bối cảnh công tác tìm kiếm, thăm dò và khai thác dầu khí ngày càng khó khăn, để tạo điều kiện thuận lợi hơn nữa cho Tập đoàn Công nghiệp-Năng lượng Quốc gia Việt Nam và các nhà thầu trong hoạt động dầu khí gia tăng sản lượng khai thác và hiệu quả đầu tư, tạo động lực tăng trưởng mới, khơi thông nguồn lực, đóng góp cho tăng trưởng đất nước và ngân sách nhà nước các năm tiếp theo, góp phần bảo đảm chủ quyền trên biển và an ninh năng lượng quốc gia, việc tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách cho ngành dầu khí là cần thiết.

Luật Dầu khí (sửa đổi) được xây dựng nhằm bảo đảm điều tra cơ bản về dầu khí và hoạt động dầu khí được an toàn cho con người và tài sản, nâng cao hiệu quả khai thác tài nguyên gắn với bảo vệ môi trường, ứng phó biến đổi khí hậu, bảo tồn đa dạng sinh học, đem lại hiệu quả, quyền lợi của quốc gia cũng như các nhà đầu tư trên cơ sở tôn trọng độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ, an ninh quốc gia của Việt Nam và tuân thủ pháp luật Việt Nam; hạn chế tối đa những khó khăn, vướng mắc, sự không rõ ràng, chồng chéo, bất cập của hệ thống pháp luật.

Đồng thời, tăng cường thu hút đầu tư nước ngoài và tư nhân trong lĩnh vực tìm kiếm, thăm dò và khai dầu khí trong bối cảnh hoạt động dầu khí ngày càng khó khăn, phức tạp; phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo trong ngành dầu khí với mũi nhọn là dịch vụ dầu khí kỹ thuật cao tự chủ, phát triển dịch vụ dầu khí ra nước ngoài.

Theo đó, Bộ Công thương đề xuất tập trung 5 nhóm chính sách lớn:

Chính sách 1: Hoàn thiện, đơn giản hóa thủ tục, tăng cường phân quyền trong thẩm định, phê duyệt các bước triển khai điều tra cơ bản về dầu khí và hoạt động dầu khí.

Chính sách 2: Bổ sung, hoàn thiện các quy định về hợp đồng dầu khí.

Chính sách 3: Bổ sung, hoàn thiện các quy định về ưu đãi đầu tư trong hoạt động dầu khí.

Chính sách 4: Quy định cơ chế, chính sách phát triển chuỗi giá trị dầu khí, bao gồm dịch vụ dầu khí kỹ thuật cao và năng lượng ngoài khơi.

Chính sách 5: Quy định khung cho việc giảm phát thải khí nhà kính, thu giữ và lưu trữ carbon trong hoạt động dầu khí.

Làm rõ cơ chế ưu đãi, trách nhiệm của các chủ thể trong chuỗi hoạt động dầu khí

Tại phiên họp Hội đồng thẩm định chính sách của Luật Dầu khí (sửa đổi), ngày 26/1, các thành viên Hội đồng nhất trí với sự cần thiết ban hành Luật.

Nhấn mạnh vấn đề dầu khí không chỉ có tác động đến vấn đề kinh tế-xã hội mà ảnh hưởng đến cả các quốc phòng-an ninh, các thành viên Hội đồng đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục nghiên cứu hoàn thiện khung pháp lý về hoạt động dầu khí, bảo đảm đồng bộ với pháp luật liên quan; làm rõ hơn về cơ chế ưu đãi, trách nhiệm của các chủ thể trong chuỗi hoạt động dầu khí. Đồng thời, đề nghị cần có cơ chế đánh giá hiệu quả kinh tế gắn với hồ sơ phát triển mỏ; quy định chi tiết về hồ sơ, tài liệu cần thiết cho từng giai đoạn của dự án; có cơ chế quản lý minh bạch và rõ ràng đối với các ưu đãi đặc biệt cho các mỏ; thiết kế chính sách ưu đãi phù hợp với Luật Đầu tư và chính sách thuế.

Ngoài ra, các thành viên cũng đề cập đến vấn đề điều chỉnh ranh giới giữa ngành dầu khí và bảo vệ môi trường, cũng như các cơ chế quản lý, giám sát và thu hồi chi phí đối với các dự án lưu trữ và sử dụng carbon.

Phát biểu tại phiên họp, Thứ trưởng Tư pháp Nguyễn Thanh Tịnh nhấn mạnh dự thảo 5 chính sách có vai trò quan trọng đối với việc phát triển ngành dầu khí. Vì vậy, Thứ trưởng đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo cần đánh giá kết quả, khó khăn vướng mắc trong triển khai Luật Dầu khí hiện hành; chú trọng việc tham vấn các chuyên gia chủ thể có liên quan; tập trung nguồn lực để tiếp tục hoàn thiện các chính sách trên cơ sở các góp ý của Hội đồng.

Thứ trưởng nêu rõ, thời gian qua, Bộ Chính trị đã có những nghị quyết quan trọng gắn liền với phát triển ngành dầu khí như Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; Nghị quyết số 59-NQ/TW, ngày 24/1/2025 của Bộ Chính trị về hội nhập quốc tế trong tình hình mới... do đó, cơ quan chủ trì soạn thảo cần nghiên cứu vận dụng, tạo cơ chế đặc thù để phát triển ngành dầu khí trở thành ngành mũi nhọn, cạnh tranh quốc tế.

Thứ trưởng lưu ý quy định về ưu đãi đầu tư để huy động các nguồn lực tư nhân tham gia các hoạt động dầu khí đáp ứng mục tiêu phát triển mạnh lĩnh vực dầu khí; bảo đảm sự liên thông gắn kết giữa dịch vụ dầu khí kỹ thuật cao và năng lượng ngoài khơi; nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế trong việc quy định khung cho việc giảm phát thải khí nhà kính, thu giữ và lưu trữ carbon trong hoạt động dầu khí, bảo đảm phù hợp với điều kiện thực tiễn đất nước.

Theo VY ANH/Nhân dân