El Nino 'nóng lên': Việt Nam đối mặt nguy cơ thiếu nước, hạn mặn từ cuối 2026

Với xác suất tới 90% hình thành từ giữa năm 2026, El Nino được cảnh báo có thể gây thiếu hụt nguồn nước trên diện rộng, đẩy nguy cơ hạn hán, xâm nhập mặn tăng cao và ảnh hưởng trực tiếp đến an ninh năng lượng, sản xuất nông nghiệp.

20/04/2026 13:36

Mới đây, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã ban hành công văn số 3764/BNNMT-KTTV gửi Trưởng ban Chỉ đạo Phòng thủ dân sự quốc gia, cung cấp thông tin về diễn biến hiện tượng El Nino và nhận định sớm về khả năng thiếu hụt nguồn nước.

Theo đó, hệ thống ENSO đang chuyển từ trạng thái La Nina sang trung tính và có khả năng cao chuyển sang El Nino trong giai đoạn từ tháng 6 đến tháng 8/2026 (xác suất 80-90%). Đáng chú ý, có khoảng 20-25% khả năng El Nino đạt cường độ rất mạnh vào cuối năm 2026 và có thể kéo dài sang năm 2027.

Dự báo, năm 2025 số ngày nắng nóng gia tăng và cường độ gay gắt hơn. Ảnh minh họa.

Thực tế cho thấy, từ đầu năm đến giữa tháng 4/2026, lượng mưa trên cả nước đã thiếu hụt phổ biến từ 10-40% so với trung bình nhiều năm. Dòng chảy và mực nước tại nhiều lưu vực sông xuống mức thấp nhất trong chuỗi quan trắc cùng kỳ, phát đi tín hiệu cảnh báo sớm về nguy cơ thiếu nước ngay từ đầu mùa.

Dự báo trong thời gian tới, nếu El Nino hình thành theo kịch bản, nhiệt độ trung bình trên cả nước sẽ cao hơn bình thường, số ngày nắng nóng gia tăng và cường độ gay gắt hơn năm 2025. Lượng mưa tiếp tục thiếu hụt, đặc biệt từ cuối năm 2026 đến đầu năm 2027, với mức giảm phổ biến 25-50%, đồng thời mùa mưa có khả năng kết thúc sớm.

Nguồn nước trên các lưu vực sông dự kiến tiếp tục suy giảm. Riêng hệ thống sông Đà, tổng lượng dòng chảy từ tháng 5 đến tháng 7/2026 có thể thiếu hụt 10-25%, tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng lớn đến cấp nước hạ du và an ninh năng lượng.

Tình trạng này kéo theo nguy cơ cao xảy ra hạn hán và xâm nhập mặn, đặc biệt tại khu vực Nam Trung Bộ, Tây Nguyên và đồng bằng sông Cửu Long trong mùa khô 2026-2027. Thiếu nước có thể xảy ra trên diện rộng trong những tháng đầu năm 2027.

Đáng lưu ý, dù tổng lượng mưa giảm trong các kỳ El Nino, vẫn có khả năng xuất hiện các đợt mưa lớn cục bộ, mưa cực đoan trong thời gian ngắn, gây lũ quét, sạt lở đất và ngập úng đô thị. Hoạt động bão và áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông có xu hướng ít hơn trung bình nhiều năm, song không loại trừ các cơn bão mạnh với quỹ đạo phức tạp, khó dự báo.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết sẽ tiếp tục chỉ đạo các đơn vị theo dõi chặt chẽ diễn biến khí tượng thủy văn, đặc biệt là tình hình ENSO và nguồn nước, nhằm kịp thời cập nhật, cảnh báo phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành của Chính phủ và các địa phương.

Theo Quang Hùng/Nhà báo và Công luận