Chung tay đẩy lùi bạo lực học đường

Bạo lực học đường là vấn nạn có quy mô toàn cầu và đang ở mức độ đáng báo động. Thực trạng này là một thách thức chung ít quốc gia tránh khỏi, đòi hỏi sự phối hợp hành động giữa chính phủ, nhà trường, gia đình và cộng đồng.

19/03/2026 08:20

Các em học sinh tham gia một chương trình về phòng, chống bạo lực học đường. (Ảnh: QUANG QUÝ)

Theo ước tính của Quỹ Nhi đồng Liên hợp quốc (UNICEF), hàng triệu học sinh trên toàn thế giới, báo cáo đã từng bị bạo lực bởi các bạn đồng trang lứa tại trường học và khu vực lân cận.

Các hình thức bạo lực học đường toàn cầu cũng rất đa dạng. Khoảng 36% số học sinh bị bạo lực thể chất (đánh nhau với một học sinh khác) ít nhất một lần trong năm. Khoảng 10% số trẻ em toàn cầu là nạn nhân của bạo lực mạng (bắt nạt trực tuyến).

Nam sinh dễ bị bạo lực thể chất hơn. Còn nữ sinh có nguy cơ cao hơn trở thành nạn nhân của các hình thức bắt nạt tâm lý hoặc lời nói và bắt nạt trên mạng.

Các quốc gia phát triển nhất, những nơi có nền giáo dục tiên tiến nhất cũng không ngoại lệ. Tại Mỹ, các hình thức bạo lực học đường rất đa dạng, trong đó nổi bật nhất là bạo lực súng đạn. Các vụ xả súng tại trường học gây thương vong lớn và tạo ra nỗi sợ hãi tột độ cho học sinh, giáo viên và phụ huynh.

Trong năm học trước, các trường công lập Mỹ báo cáo khoảng 850.000 vụ bạo lực và 61% số trường học báo cáo có ít nhất một vụ tấn công hoặc đánh nhau không vũ khí.

Bộ Giáo dục Anh cho biết, khoảng 40% số học sinh 14-15 tuổi đã từng bị bắt nạt trong vòng 12 tháng trước đó. Nhiều học sinh dưới 16 tuổi bị đuổi học vì tấn công bạn cùng trường.

Australia là quốc gia có tỷ lệ học sinh bị bắt nạt tại trường học cao thứ 2 trong số 24 quốc gia thuộc Tổ chức Hợp tác và phát triển kinh tế (OECD) được khảo sát, với khoảng 25% số học sinh từ lớp 4 đến lớp 9 báo cáo bị bắt nạt ít nhất một lần trong vài tuần hoặc thường xuyên hơn.

Bộ Giáo dục Pháp cho biết, khoảng 6,7% số học sinh trung học báo cáo phải hứng chịu ít nhất năm vụ bạo lực trong một năm học, gần 1 triệu học sinh trung học đã trở thành nạn nhân của bạo lực học đường trong ba năm.

Tại Nhật Bản, tổng số vụ bắt nạt được ghi nhận tại các trường học đã tăng liên tục trong nhiều năm, đến năm 2024, con số này là 769.000 vụ, trong đó nhiều nhất ở cấp tiểu học...

Bạo lực học đường tác động tiêu cực nghiêm trọng đến kết quả học tập và tâm lý của học sinh trên toàn cầu. Học sinh thường xuyên bị bắt nạt có tỷ lệ nghỉ học cao gấp đôi và kết quả học tập kém hơn học sinh bình thường. Bạo lực học đường dẫn đến các vấn đề tâm lý như lo âu, trầm cảm, căng thẳng và nguy cơ tự tử cao hơn gấp 4 lần so với bạn bè đồng trang lứa.

Bạo lực trong giới trẻ (cả trong và ngoài trường học) khiến Mỹ mất tới hàng tỷ USD mỗi năm (chi phí y tế, luật pháp, giảm thu nhập do lỡ cơ hội học tập). Bộ Giáo dục Australia ước tính thiệt hại vật chất của nạn bắt nạt đối với một lứa học sinh trong 13 năm học lên tới 525 triệu AUD, và có thể lên tới hơn 1,8 tỷ AUD trong 20 năm sau khi các em rời trường học. Tự tử là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tử vong ở thanh thiếu niên Nhật Bản, và bạo lực học đường được xác định là một trong những nguyên nhân chính dẫn tới học sinh tự tử.

Nhiều quốc gia đã áp dụng các biện pháp mạnh tay để răn đe vấn nạn bạo lực học đường. Tại Hàn Quốc, từ năm 2026, hồ sơ bạo lực học đường trở thành tiêu chí bắt buộc trong xét tuyển đại học. Những học sinh có tiền sử bắt nạt bạn bè sẽ bị từ chối nhập học tại các trường hàng đầu. Pháp và Trung Quốc thắt chặt luật an ninh mạng, cho phép cảnh sát can thiệp sâu vào các vụ bắt nạt trực tuyến gây hậu quả nghiêm trọng.

Đặc điểm nổi bật hiện nay của bạo lực học đường là xu hướng bạo lực mạng tăng mạnh do sự phổ biến của trí tuệ nhân tạo (AI). Kẻ xấu dùng AI để tạo ảnh hoặc video giả mạo nhằm hạ nhục bạn bè. Khi thanh thiếu niên bị cuốn vào mạng ảo và xa rời hoạt động lành mạnh ngoài đời thực, bản năng bạo lực ngày càng dễ bùng phát bởi game online. Vì vậy, một giải pháp căn cơ đối với nạn bạo lực học đường đang được nhiều quốc gia thực hiện là 'giảm online, tăng offline'.

Nhiều quốc gia phát triển như Anh, Pháp, Australia đã thông qua các đạo luật hạn chế trẻ dưới 16 tuổi tiếp cận mạng xã hội. Đồng thời, thúc đẩy giáo dục và phát triển kỹ năng sống, tinh thần trách nhiệm và xây dựng nhân cách cho thanh thiếu niên thông qua các hoạt động ngoài trời, trò chơi tập thể và phục vụ cộng đồng. Nhiều trường đại học đầu bảng trên thế giới đều tuyển sinh bằng hình thức chấm điểm những dự án thiện nguyện vì cộng đồng của các thí sinh.

TIN LIÊN QUAN