Tán sỏi thành công cho người bệnh gù vẹo cột sống nặng, thận 'chui' sát vòm ngực

Các bác sĩ Bệnh viện E vừa thực hiện thành công ca tán sỏi qua da đặc biệt cho nam bệnh nhân 65 tuổi bị viêm cột sống dính khớp nặng suốt 18 năm. Biến dạng cơ thể khiến người bệnh không thể nằm thẳng, đường thở khó kiểm soát, thận nằm sát vòm ngực và đường tiếp cận viên sỏi gần như bị 'khóa kín'.

28/05/2026 11:52

Bệnh nhân đang hồi phục sau can thiệp.

Tiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Đình Liên, Trưởng khoa Phẫu thuật Tiết niệu và Nam học, Bệnh viện E cho biết, người bệnh nhập viện trong tình trạng đau thắt lưng dữ dội hai bên, cơ thể mệt mỏi kéo dài do tình trạng sỏi thận và sỏi niệu quản gây tắc nghẽn đường tiết niệu.

Qua thăm khám và chẩn đoán hình ảnh, các bác sĩ xác định người bệnh bị thận ứ nước do sỏi thận và sỏi niệu quản gây bít tắc. Tuy nhiên, điều khiến ca bệnh trở nên đặc biệt phức tạp chính là tình trạng gù vẹo cột sống nặng tồn tại suốt nhiều năm.

Người bệnh từng gặp tai nạn giao thông cách đây gần hai thập kỷ. Sau tai nạn, cột sống dần biến dạng nghiêm trọng, cơ thể ngày càng gập xuống và mất khả năng vận động bình thường. Trong suốt 18 năm qua, ông gần như phải sống chung với những cơn đau kéo dài, sinh hoạt khó khăn và thể trạng suy giảm.

Gần một năm trước, người bệnh tiếp tục được phát hiện mắc sỏi thận. Gia đình đã đưa ông đi khám ở nhiều cơ sở y tế khác nhau, tuy nhiên do tuổi cao, thể trạng yếu, cột sống biến dạng phức tạp cùng nhiều bệnh lý nền đi kèm nên việc can thiệp điều trị gặp rất nhiều e ngại.

Theo các bác sĩ, thách thức đầu tiên xuất hiện ngay từ khâu gây mê hồi sức. Thông thường, người bệnh sẽ được đặt nằm ngửa để tiến hành đặt nội khí quản phục vụ gây mê. Tuy nhiên, ở trường hợp này, tình trạng viêm cột sống dính khớp khiến cột sống cổ và lưng gần như mất hoàn toàn khả năng vận động. Người bệnh không thể nằm thẳng mà chỉ có thể duy trì ở một tư thế gập cố định. Điều này khiến việc kiểm soát đường thở trở nên đặc biệt khó khăn.

Các bác sĩ gây mê rất kiên nhẫn với tư thế 'gập con tôm' của người bệnh nên phải sử dụng ống soi mềm để đặt nội khí quản - kỹ thuật thường chỉ áp dụng trong những ca đường thở khó, đòi hỏi nhiều kinh nghiệm và sự phối hợp chặt chẽ giữa các thành viên trong ê-kíp.

Sau khi kiểm soát được gây mê an toàn, một thử thách khác tiếp tục xuất hiện ngay trên bàn mổ.

Ban đầu, các bác sĩ dự kiến thực hiện phương pháp nội soi ngược dòng để tiếp cận và xử lý viên sỏi niệu quản. Đây là phương pháp ít xâm lấn, thường được ưu tiên trong nhiều trường hợp sỏi đường tiết niệu.

Tuy nhiên, khi tiến hành can thiệp, ê-kíp nhận thấy giải phẫu đường niệu quản của người bệnh bị biến dạng nghiêm trọng do cột sống gù vẹo kéo dài. Đường niệu quản gấp góc bất thường khiến việc đưa dụng cụ tiếp cận viên sỏi trở nên cực kỳ khó khăn.

Ngay tại phòng mổ, dưới sự chỉ huy của Tiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Đình Liên cùng các phẫu thuật viên đã phải nhanh chóng hội chẩn và đưa ra quyết định thay đổi chiến lược điều trị, chuyển sang thực hiện kỹ thuật nội soi tán sỏi qua da.

Tưởng chừng đây sẽ là hướng tiếp cận khả thi hơn, nhưng những khó khăn tiếp tục xuất hiện. Do biến dạng giải phẫu kéo dài nhiều năm, quả thận của người bệnh nằm ở vị trí rất cao, gần sát vòm ngực. Các xương sườn chụm hẹp khiến khoảng tiếp cận vào bể thận trở nên vô cùng hạn chế. Chỉ cần chệch hướng trong quá trình chọc dò, người bệnh có thể đối diện nguy cơ tổn thương màng phổi, chảy máu hoặc thất bại đường vào.

Tiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Đình Liên chia sẻ, đây là một trong những ca bệnh rất hiếm gặp bởi giải phẫu của người bệnh thay đổi gần như hoàn toàn. Mỗi thao tác đều cần được tính toán cực kỳ chính xác để tìm được đường vào bể thận an toàn.

Sau nhiều nỗ lực, ê-kíp cuối cùng cũng tạo được đường vào bể thận an toàn. Sau khoảng 10 phút thực hiện tán sỏi, viên sỏi niệu quản 1/3 trên với bề mặt nhám, bám chắc gây tắc nghẽn kéo dài đã được loại bỏ thành công ra ngoài, giải phóng đường tiết niệu bị tắc nghẽn một thời gian dài trước đó.

Theo các bác sĩ, nếu không được can thiệp kịp thời, tình trạng tắc nghẽn kéo dài có thể khiến chức năng thận suy giảm nghiêm trọng, làm gia tăng nguy cơ nhiễm khuẩn tiết niệu và nhiều biến chứng nguy hiểm khác. Nhờ được xử lý bằng phương pháp ít xâm lấn, người bệnh giảm đáng kể đau đớn sau mổ, hồi phục nhanh hơn và hạn chế tối đa nguy cơ ảnh hưởng chức năng thận.

Các bác sĩ khuyến cáo, người dân không nên chủ quan với các triệu chứng đau vùng thắt lưng, tiểu buốt, tiểu khó hoặc đau kéo dài vùng hông lưng… vì đây có thể là dấu hiệu của bệnh lý sỏi tiết niệu. Việc thăm khám sớm giúp phát hiện và điều trị kịp thời, tránh nguy cơ biến chứng nguy hiểm ảnh hưởng đến chức năng thận. Đặc biệt, với những người có bệnh lý cột sống, biến dạng cơ xương khớp hoặc nhiều bệnh nền đi kèm, việc theo dõi sức khỏe định kỳ và điều trị sớm đóng vai trò rất quan trọng nhằm hạn chế những can thiệp phức tạp về sau.

Theo THIÊN LAM/Nhân dân