Thi công vỉa hè thiếu kiểm soát: Hàng loạt cây xanh bị xâm hại, nguy cơ ngã đổ

Thời gian gần đây, tại nhiều tuyến đường trên địa bàn TPHCM, tình trạng thi công cải tạo vỉa hè, chỉnh trang đô thị nhưng không tuân thủ quy định về bảo vệ cây xanh đang khiến người dân bức xúc và lo ngại. Hàng loạt cây xanh trên các tuyến đường thuộc phường Bến Thành, An Đông, Minh Phụng, Tân Bình… bị cào gốc, chặt rễ, làm tróc vỏ hoặc lộ rễ, đe dọa trực tiếp đến sự an toàn của cây và cộng đồng.

21/11/2025 08:15

Cây xanh bị 'hành hạ'

Tại đường Sương Nguyệt Ánh (phường Bến Thành), hàng loạt cây Sao có mã số 36, 38, 40, 42, 44, 46, 48, 50 bị đơn vị thi công vỉa hè cào sát gốc, tróc vỏ, lộ rễ do máy móc tiếp cận quá gần. Ghi nhận cho thấy, đơn vị thi công sử dụng máy cơ giới đào bó vỉa sát gốc cây khiến rễ cây bị đứt, đất xung quanh bị xới tung. Không ít cây đã xuất hiện dấu hiệu nghiêng, thân bị tróc vỏ.

Thi công vỉa hè xâm phạm cây xanh trên đường Hùng Vương (phường Chợ Lớn, TPHCM)

Anh Nguyễn Hoàn Tuấn, phía trước nhà có cây Sao mã số 42, cho biết, mỗi lần máy xúc hoạt động, đất quanh gốc bị kéo đi từng mảng, rễ bị chặt cụt, khiến cây mất khả năng bám trụ. 'Cây xanh cho bóng mát bao năm, thi công thế này chẳng khác gì giết cây', anh Tuấn bức xúc nói. Đã nhiều lần kiến nghị nhưng đơn vị thi công không điều chỉnh, người dân tại khu vực này lo sợ chỉ cần một cơn mưa lớn, gặp cơn gió lốc thì cây có thể ngã đổ, rất nguy hiểm.

Tại phường An Đông, quá trình thi công cải tạo vỉa hè đường Nghĩa Thục do Công ty CP Xây dựng công trình giao thông Thái Sơn thực hiện đã làm đứt rễ, tróc vỏ nhiều cây Sao Đen và cây Viết (mã số 34-42). Công ty TNHH MTV Công viên Cây xanh TPHCM đã lập biên bản đối với chủ đầu tư và đơn vị thi công xâm hại cây xanh trong quá trình thi công.

Tình trạng tương tự xảy ra tại phường Minh Phụng. Công ty TNHH Tư vấn và đầu tư xây dựng Đức Trọng thi công đào đất quanh gốc cây Dầu trên đường Lý Thường Kiệt (đoạn từ đường Nhật Tảo đến đường Vĩnh Viễn), với độ sâu hơn 20cm trong phạm vi 0,5-1m, đồng thời tự ý tháo dỡ bó vỉa làm lộ rễ cây. Hành vi này được xác định là xâm hại vùng rễ an toàn, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sinh trưởng và độ ổn định của cây xanh.

Nhiều chuyên gia cây xanh cho rằng, cơ quan chức năng cần công khai quy trình thi công, đồng thời buộc đơn vị thi công phải có biện pháp che chắn, rào bảo vệ gốc cây và đề nghị dừng ngay việc thi công nếu tiếp tục xảy ra tình trạng xâm hại cây xanh. TS Đinh Quang Diệp, chuyên gia nghiên cứu cây xanh, cho rằng, cây xanh là tài sản công, đóng vai trò như 'lá phổi' của thành phố. Vì vậy, việc thi công không được đánh đổi môi trường sống chỉ để hoàn thành tiến độ.

Ngoài ra, tại phường Tân Bình, Công ty cổ phần Công trình Giao thông công chánh khi thi công ngầm hóa hạ tầng tại đường Nguyễn Hồng Đào và đường Trường Chinh đã làm tróc vỏ thân cây, lộ rễ nhiều cây xanh. Công ty TNHH MTV Công viên Cây xanh TPHCM xác định nguy cơ cao cây bị nghiêng, ngã và yêu cầu đơn vị thi công dừng ngay các hành vi xâm hại, đồng thời bổ sung biện pháp bảo vệ theo quy định.

Tại đường Bàu Cát 4 và đường Bàu Cát 6 (phường Tân Bình), Công ty TNHH Thương mại - Xây dựng Lê Gia Phú sử dụng xe cơ giới cải tạo vỉa hè, tháo bó vỉa và thi công trong vùng rễ an toàn, làm nhiều cây Viết bị nghiêng, đứt rễ (các cây mã số 2, 6, 12, 22). Đây là hành vi bị nghiêm cấm theo quy định của Bộ Xây dựng và được xác định vi phạm Điều 54 Nghị định số 16/2022/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính về xây dựng.

Tăng cường giám sát, xử lý nghiêm

Theo Thông tư số 20/2005/TT-BXD, các hành vi chặt rễ, khoanh vỏ, cào gốc, đổ vật liệu xây dựng vào gốc cây, tự ý can thiệp vào cây xanh… đều bị nghiêm cấm. Bán kính vùng rễ an toàn của cây phải được bảo vệ bằng 10 lần đường kính thân cây tại độ cao 1,3m. Các hành vi thi công làm thay đổi cao độ hiện hữu từ 20cm trong vùng rễ chiếm 25% hoặc 50% diện tích đều được xác định là ảnh hưởng lớn hoặc ảnh hưởng nghiêm trọng, theo Công văn số 16902/SXD-HTKT của Sở Xây dựng.

Trong khi đó, các công trình nêu trên đã xâm phạm trực tiếp vùng rễ an toàn, làm đứt rễ lớn và gây tổn thương thân cây - hành vi có thể bị xử phạt theo Điều 54 Nghị định số 16/2022/NĐ-CP. Công ty TNHH MTV Công viên Cây xanh TPHCM đã liên tục gửi văn bản yêu cầu các Ban quản lý dự án và đơn vị thi công phải điều chỉnh phương án thi công, tuyệt đối không đào xới, tác động vào rễ cây. Nhiều nơi đã lập biên bản hiện trường với sự tham gia của UBND phường. Công ty TNHH MTV Công viên Cây xanh TPHCM cũng đề nghị các phường tăng cường giám sát, tuyên truyền và xử lý nghiêm trường hợp tái phạm. Đồng thời cảnh báo rằng cây bị đứt rễ hoặc tróc vỏ có thể nghiêng, bật gốc hoặc chết dần, gây nguy hiểm cho người dân và ảnh hưởng nghiêm trọng đến mỹ quan đô thị.

Theo QUỐC HÙNG/Sài Gòn Giải Phóng