Ứng dụng robot định vị cột sống - bước tiến mới trong phẫu thuật xâm lấn tối thiểu

Việc ứng dụng robot hỗ trợ phẫu thuật xâm lấn tối thiểu là chìa khóa mở ra cơ hội điều trị an toàn, hiệu quả và rút ngắn thời gian nằm viện cho bệnh nhân mắc bệnh lý cột sống tại Việt Nam hiện nay.

29/05/2026 13:14

Các bác sĩ thực hiện ca phẫu thuật với sự hỗ trợ của hệ thống robot.

Các bác sĩ Bệnh viện Đại học Y Dược, Đại học Quốc gia Hà Nội, cơ sở Linh Đàm vừa thực hiện thành công ca phẫu thuật ít xâm lấn điều trị trượt đốt sống với sự hỗ trợ của hệ thống robot cho bệnh nhân T.T.M. (51 tuổi, ở Hà Nội). Chỉ vài giờ sau ca phẫu thuật, nhìn nụ cười nhẹ nhõm của người bệnh, tất cả ê-kíp phẫu thuật đều hiểu rằng những cơn đau thắt lưng dữ dội hành hạ người bệnh suốt nhiều tháng qua cuối cùng đã tan biến.

Chị T.T.M. cho biết: Các cơn đau đã có từ vài tháng qua, nhưng hơn hai tuần trước, lưng bắt đầu đau nhiều, mỗi lần vận động là cơn đau lại giật thắt từ thắt lưng lan xuống hai mông, không thể đi lại bình thường, ngay cả giấc ngủ cũng bị cơn đau hành hạ, tinh thần suy sụp vô cùng vì sợ mình có nguy cơ bị liệt. Ngày 27/5, chị M. được gia đình đưa vào viện trong tình trạng đau nhiều, mệt mỏi và stress nặng.

Kết quả thăm khám lâm sàng và chẩn đoán hình ảnh cho thấy bệnh nhân bị trượt đốt sống thắt lưng L5S1 độ II do hở eo đốt sống. Tình trạng này gây ra hẹp ống sống ngách bên, dẫn đến chèn ép lên các rễ thần kinh, nếu không can thiệp kịp thời, người bệnh có thể phải đối mặt với các di chứng nặng nề như teo cơ, rối loạn cơ tròn, thậm chí là yếu liệt cổ bàn chân hai bên.

Các bác sĩ tư vấn và chỉ định phẫu thuật cho người bệnh. Để chuẩn bị kỹ lưỡng cho ca mổ, các bác sĩ Khoa phẫu thuật cột sống đã hội chẩn trực tuyến cùng Tiến sĩ, bác sĩ Saw Lim Beng - chuyên gia hàng đầu về phẫu thuật cột sống tại khu vực Đông Nam Á. Trên cơ sở thảo luận chuyên môn, các bác sĩ đã đồng thuận lựa chọn phương án điều trị tối ưu nhất cho bệnh nhân: Hàn xương liên thân đốt sử dụng hệ thống ống nong (MIS-TLIF) kết hợp bắt vít qua cuống sống dưới sự hỗ trợ của hệ thống robot hiện đại.

Ca phẫu thuật kéo dài gần 3 tiếng đồng hồ sau đó đã được thực hiện thành công bởi ê-kíp quy tụ các chuyên gia hàng đầu về phẫu thuật cột sống và gây mê hồi sức.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Lê Bảo Tiến, Phó Giám đốc Bệnh viện Đại học Y Dược, cơ sở Linh Đàm, Trưởng Khoa phẫu thuật cột sống, phẫu thuật viên chính của ca mổ cho biết: Cột sống là nơi tập trung tủy sống cũng như các rễ thần kinh cực kỳ nhạy cảm. Trước đây, với phương pháp mổ mở truyền thống, phẫu thuật viên phải rạch một đường mổ dài, bóc tách cơ rộng để bộc lộ phẫu trường, dẫn đến nguy cơ mất máu nhiều và thời gian phục hồi kéo dài. Nhưng với việc ứng dụng công nghệ robot trong phương pháp MIS TLIF, phẫu thuật viên chỉ cần những đường rạch da siêu nhỏ.

Hệ thống robot đóng vai trò như một 'bản đồ dẫn đường' với độ chính xác đến từng milimet, giúp định vị và bắt vít qua da vào đúng cuống sống mà không làm tổn thương các rễ thần kinh hay mạch máu chung quanh - điều mà trước đây khá khó khăn dưới sự hướng dẫn của C-arm. Nhờ vậy, ca mổ kiểm soát tốt lượng máu mất, tối ưu hóa việc hàn xương và đặt miếng ghép, bảo đảm tối đa tính an toàn cho bệnh nhân.

Điểm vượt trội của hệ thống Robot không chỉ dừng lại ở độ chính xác, mà còn ở khả năng xử lý những tình huống giải phẫu bất thường mà mắt thường khó nhận ra. Như ở ca phẫu thuật này, một cuống sống hẹp hơn so với bình thường trên bình diện X-Quang thẳng và nghiêng không nhận ra được hết dấu hiệu đó. Ê-kíp đã lên kế hoạch chi tiết, tính đường đi của vít làm sao để vừa đạt được độ vững cũng như vừa tránh được các mốc nguy hiểm. Ngay trong mổ đã chụp kiểm tra lại và tôi thấy cái vít đúng ở vị trí mình mong muốn và độ an toàn gần như tuyệt đối.

Nhờ sự phối hợp nhịp nhàng giữa ê-kíp phẫu thuật và công nghệ robot hiện đại, quá trình hồi phục sau mổ của bệnh nhân M. đã diễn ra rất thuận lợi. Chỉ vài giờ sau phẫu thuật, bà M. đã hoàn toàn tỉnh táo, các chỉ số sinh tồn đều ổn định và bệnh nhân đã có thể đi lại nhẹ nhàng. Ngoài ra, nhờ áp dụng phương pháp giảm đau tự động PCA (bệnh nhân tự kiểm soát cơn đau), người bệnh không còn phải chịu đựng những cơn đau nặng nề sau mổ như các phương pháp truyền thống trước đây.

Ca phẫu thuật thành công của bệnh nhân T.T.M. không chỉ là niềm vui lớn của gia đình người bệnh, mà còn đánh dấu một bước tiến vững chắc của Bệnh viện Đại học Y Dược, Đại học Quốc gia Hà Nội, cơ sở Linh Đàm trong việc làm chủ các kỹ thuật ngoại khoa chuyên sâu.

Theo MINH HOÀNG/Nhân dân