Viêm da tiếp xúc dị ứng vùng mặt, làm thế nào để phòng tránh?

Viêm da tiếp xúc dị ứng vùng mặt là bệnh thường gặp, nhưng không ít trường hợp có biểu hiện nặng, cần theo dõi và điều trị tích cực do ảnh hưởng rõ rệt đến sinh hoạt, công việc và tâm lý người bệnh.

26/01/2026 21:58

Dấu hiệu bị viêm da tiếp xúc dị ứng

Thời gian gần đây, không ít bệnh nhân đến viện trong tình trạng viêm da tiếp xúc dị ứng vùng mặt, có người nổi mẩn, sần, da bong tróc từng mảng.

Chị Hoàng Thị M. (50 tuổi) đến khám trong tình trạng mặt mẩn đỏ như vừng cơm cháy. Chị M. cho biết, mấy hôm nay thời tiết chuyển mùa, nên chị bị mẩn đỏ vùng mặt. Dù cố bôi kem giữ ẩm nhưng vẫn không ăn thua.

Còn nam thanh niên 25 tuổi cũng đến viện trong tình trạng viêm da tiếp xúc dị ứng vùng mặt. Lý do là bệnh nhân này sử dụng kem bôi không rõ loại ở thời điểm ban đầu khiến mặt anh mẩn đỏ, chảy dịch và nổi mảng bong tróc. Sau 5 ngày điều trị, tình trạng bệnh nhân đã được cải thiện.

Thạc sĩ, bác sĩ Nguyễn Thị Quỳnh Trang, Khoa Da liễu, Trung tâm Da liễu-Dị ứng cho biết, vùng mặt là khu vực da mỏng, nhạy cảm và thường xuyên tiếp xúc với môi trường bên ngoài. Mỗi ngày, da mặt có thể tiếp xúc với nhiều sản phẩm khác nhau như mỹ phẩm (kem dưỡng, kem chống nắng, sữa rửa mặt, mặt nạ, son, …), thuốc bôi, hương liệu, hóa chất hoặc các yếu tố từ môi trường như bụi, khói, ô nhiễm không khí.

Khi tiếp xúc với các chất không phù hợp (dị nguyên), hàng rào bảo vệ da có thể bị suy yếu, tạo điều kiện cho phản ứng viêm xảy ra. Việc sử dụng nhiều sản phẩm cùng lúc, thay đổi mỹ phẩm liên tục hoặc dùng các sản phẩm không rõ nguồn gốc càng làm tăng nguy cơ bị viêm da tiếp xúc dị ứng.

Nguyên nhân gây bệnh thường gặp là: sử dụng mỹ phẩm, kem dưỡng, kem chống nắng, mặt nạ kém chất lượng hoặc không phù hợp; thuốc bôi không rõ nguồn gốc, 'trộn' corticoid; hóa chất, hương liệu, sơn, kim loại trong môi trường lao động hoặc sinh hoạt; các sản phẩm thiên nhiên tự pha chế: nghệ, tía tô, trầu không…

Bác sĩ Quỳnh Trang cho biết, viêm da tiếp xúc dị ứng vùng mặt có thể biểu hiện ở nhiều mức độ khác nhau, bao gồm: Da đỏ, sưng nhẹ hoặc phù nề; ngứa, nóng rát, châm chích; bong vảy, khô da hoặc chảy dịch ở vùng tổn thương; vị trí thường gặp: má, trán, quanh mắt, quanh miệng; có thể lan ra tai và vùng cổ.

Nếu không được chăm sóc và điều trị đúng cách, tình trạng này có thể dẫn đến nhiễm trùng da, rối loạn sắc tố sau viêm (da sậm màu hoặc loang lổ), thậm chí để lại sẹo, gây ảnh hưởng lâu dài đến thẩm mỹ và tâm lý.

Loại bỏ tác nhân gây dị ứng

Bác sĩ Trang khuyến cáo, để loại bỏ tác nhân gây dị ứng, điều quan trọng nhất là xác định và loại bỏ tác nhân gây dị ứng. Bác sĩ sẽ khai thác kỹ tiền sử tiếp xúc; thực hiện xét nghiệm test áp (Patch test) khi cần: đặt miếng dán chứa các chất nghi ngờ gây dị ứng lên da lưng 48-72 giờ để xác định chính xác nguyên nhân. Điều trị bằng thuốc uống kháng dị ứng, thuốc bôi giảm viêm, phục hồi hàng rào da.

Chăm sóc da đúng cách cũng là một trong các phương pháp hữu ích cải thiện bệnh, cần rửa mặt nhẹ nhàng, tránh chà xát; dùng kem dưỡng ẩm phục hồi, kem chống nắng vật lý dịu nhẹ; tránh dùng mỹ phẩm trong giai đoạn cấp tính.

Theo chuyên gia này, người bệnh không nên tự ý mua và sử dụng thuốc, đặc biệt là các loại thuốc bôi chứa corticoid mạnh, vì có thể làm bệnh nặng hơn hoặc che lấp triệu chứng, gây khó khăn cho việc chẩn đoán.

Viêm da tiếp xúc dị ứng vùng mặt là tình trạng phổ biến, nhiều phiền toái lo ngại nhưng hoàn toàn có thể phòng tránh. Người dân cần lưu ý: Không tự ý sử dụng mỹ phẩm hoặc thuốc bôi không rõ nguồn gốc, không có kiểm định y tế. Khi dùng sản phẩm mới, nên thử trước trên một vùng da nhỏ (ví dụ mặt trong cẳng tay hoặc sau tai) trong 2-3 ngày trước khi bôi lên mặt.

Mọi người lưu ý tránh sử dụng cùng lúc quá nhiều loại mỹ phẩm hoặc thay đổi sản phẩm liên tục.

Đồng thời, giữ hàng rào bảo vệ da khỏe mạnh bằng việc dưỡng ẩm và chống nắng thường xuyên.

Khi có biểu hiện bất thường (ngứa, đỏ, rát, bong tróc), nên ngưng ngay sản phẩm và đến khám bác sĩ chuyên khoa Da liễu-Dị ứng để được chẩn đoán và điều trị đúng cách.

Da mặt không chỉ là yếu tố thẩm mỹ mà còn là hàng rào bảo vệ quan trọng của cơ thể. Việc chăm sóc đúng cách, lựa chọn sản phẩm an toàn và đi khám kịp thời khi có dấu hiệu bất thường sẽ giúp mỗi người bảo vệ làn da khỏe mạnh, tránh những hậu quả đáng tiếc do tự ý điều trị.

Theo THIÊN LAM/Nhân dân