![]()
Ứng dụng TikTok hiển thị trên màn hình điện thoại thông minh, được sắp đặt tại quận Brooklyn, New York, Mỹ, vào thứ Năm, ngày 9.3.2023. Ảnh: Getty
Làn sóng phản đối mạng xã hội
Trong nhiều năm, phụ huynh, thanh thiếu niên, bác sĩ nhi khoa, nhà giáo dục đã liên tục cảnh báo rằng mạng xã hội gây hại cho sức khỏe tâm lý của người trẻ, có thể dẫn đến nghiện, rối loạn ăn uống, bóc lột tình dục và thậm chí là tự tử.
Mới đây, lần đầu tiên, bồi thẩm đoàn tại hai bang của Mỹ đã đứng về phía họ.
Tại Los Angeles vào ngày 25.3, một bồi thẩm đoàn bang đã kết luận hai công ty công nghệ lớn Meta và YouTube phải chịu trách nhiệm đối với những tổn hại mà trẻ em gặp phải khi sử dụng dịch vụ.
Tại New Mexico, một bồi thẩm đoàn khác cũng xác định rằng Meta đã cố ý gây hại cho sức khỏe tâm lý trẻ em và che giấu những thông tin mà họ biết về tình trạng bóc lột tình dục trẻ em trên nền tảng của mình.
Các tổ chức giám sát công nghệ, gia đình và những người bảo vệ quyền trẻ em đều hoan nghênh các phán quyết này.
'Kỷ nguyên bất khả xâm phạm của Big Tech (các công ty công nghệ lớn) đã kết thúc. Sau nhiều năm, những bằng chứng và lời khai mới đã vạch trần sự thật và xác nhận những tác hại mà người trẻ và phụ huynh đã nói đến từ nhiều năm nay,' ông Sacha Haworth, Giám đốc điều hành của Dự án Giám sát Công nghệ (Tech Oversight Project), cho biết.
Dù còn quá sớm để khẳng định liệu các phán quyết trong tuần này có dẫn đến những thay đổi căn bản liên quan đến mức độ ảnh hưởng nền tảng mạng xã hội với người dùng trẻ hay không.
Tuy nhiên, hai bản án song song mới đây cho thấy sự thay đổi trong cách nhìn của công chúng đối với các công ty công nghệ, và nhiều khả năng sẽ kéo theo nhiều vụ kiện cũng như các quy định siết chặt hơn trong thời gian tới.
Trách nhiệm về ai?
Trong nhiều năm, các công ty này lập luận rằng những tác hại mà nền tảng của họ gây ra cho trẻ em chỉ là sản phẩm phụ, những hệ quả ngoài ý muốn và gần như không thể tránh khỏi của các vấn đề xã hội rộng lớn hơn hoặc do các đối tượng xấu lợi dụng lỗ hổng bảo vệ.
Họ cũng phản đối quan điểm cho rằng việc sử dụng mạng xã hội có thể gây ra tổn hại tâm lý, đồng thời xem nhẹ các nghiên cứu đưa ra kết luận ngược lại.
Khi được hỏi trong phiên điều trần tại vụ kiện ở Los Angeles rằng liệu người dùng có xu hướng sử dụng một nền tảng hoặc sản phẩm nhiều hơn nếu bị gây nghiện hay không, CEO của Meta Mark Zuckerberg nhấn mạnh: 'Tôi không chắc phải nói gì về điều đó. Tôi không nghĩ điều đó áp dụng ở đây.'
Các phán quyết cho thấy sự sẵn sàng ngày càng tăng của công chúng về việc quy trách nhiệm cho các công ty công nghệ liên quan đến những tác hại và yêu cầu thay đổi thực chất trong cách vận hành.
Tuy nhiên, điều vẫn chưa rõ ràng, ít nhất là vào thời điểm này, là liệu các công ty có thực sự thay đổi hay không. Cả Meta và Google đều cho biết họ không đồng ý với các phán quyết và đang xem xét các phương án pháp lý, bao gồm cả kháng cáo.
Vụ kiện của New Mexico do Tổng chưởng lý bang Raúl Torrez đệ trình vào năm 2023. Các điều tra viên của bang đã xây dựng vụ án bằng cách giả làm trẻ em trên mạng xã hội, sau đó ghi nhận các hành vi gạ gẫm.
Bồi thẩm đoàn được yêu cầu xác định liệu Meta có vi phạm luật bảo vệ người tiêu dùng của bang hay không.
Trong khi đó, vụ kiện tại Los Angeles có một nguyên đơn duy nhất, được gọi bằng chữ cái viết tắt KGM, kiện Meta, YouTube của Google, cùng TikTok và Snap.
Nguyên đơn trong vụ này lập luận rằng các tính năng thiết kế nền tảng của Meta và YouTube được xây dựng nhằm tạo tính gây nghiện, đặc biệt đối với người dùng trẻ.
Trong bối cảnh mạng xã hội đang đối mặt với làn sóng phản đối từ dư luận, các chatbot trí tuệ nhân tạo (AI) đang nổi lên như một 'mặt trận' tiếp theo trong nỗ lực làm cho công nghệ an toàn hơn đối với người dùng trẻ.
'Bạn có thể cấm những tác hại hiện tại, nhưng làm sao bạn biết được ngày mai sẽ ra sao?' bà Sarah Kreps, Giáo sư và là Giám đốc Viện Chính sách Công nghệ Đại học Cornell (BTPI) cho biết.
Bà nói thêm rằng dù đó là một ứng dụng mạng xã hội mới, AI hay bất kỳ công nghệ mới nào khác, những sản phẩm mới sẽ tiếp tục xuất hiện.
'Và mọi người sẽ đổ xô vào chúng, bởi nơi nào có nhu cầu thì sẽ có nguồn cung đáp ứng nhu cầu đó,' bà Sarah Kreps nhấn mạnh.
Copy link
Quay lại
