![]()
Công nhân di chuyển các đống quần áo đã qua sử dụng tại một cơ sở phân loại dệt may sử dụng máy phân loại AI Fastsort-Textile của Databeyond ở thành phố Trương Gia Cảng, tỉnh Giang Tô, miền đông Trung Quốc, ngày 20.3. Ảnh: AP
Công nghệ này được kỳ vọng sẽ cải thiện đáng kể quy trình xử lý rác thải thời trang và giảm áp lực lên môi trường.
Tại một khu công nghiệp ở Trương Gia Cảng - một thành phố nhỏ thuộc bờ biển phía đông Trung Quốc, một cỗ máy lớn phát ra tiếng ồn và hơi rít đang 'nuốt' những đống quần áo cũ và tiến hành phân loại chúng.
Điểm đặc biệt của cỗ máy này là việc sử dụng trí tuệ nhân tạo để phân loại quần áo theo thành phần với tốc độ cao, qua đó mở ra triển vọng AI có thể đóng vai trò quan trọng trong việc giảm tác động của rác thải dệt may tổng hợp.
Cỗ máy Fastsort-Textile, từng được tạp chí Time vinh danh là một trong những 'Phát minh của năm 2025', được phát triển bởi DataBeyond - một công ty tái chế ứng dụng AI của Trung Quốc thành lập năm 2018.
'Chúng tôi có thể tận dụng tối đa rác thải dệt may và giảm số lượng bị đốt bỏ, qua đó góp phần đáng kể vào việc tái chế tài nguyên', bà Mo Zhuoya - Giám đốc điều hành của DataBeyond cho biết.
Theo báo cáo của tổ chức phi lợi nhuận Circle Economy (Amsterdam), các loại sợi tổng hợp - vốn có nguồn gốc từ nhiên liệu hóa thạch và được sử dụng phổ biến trong ngành thời trang giá rẻ - hiện chiếm khoảng 70% tổng sản lượng dệt may toàn cầu.
Fastsort-Textile hiện mới được triển khai tại một địa điểm duy nhất ở Trung Quốc là Công ty TNHH Công nghệ Môi trường Shanhesheng, một cơ sở tái chế dệt may tại thành phố ven biển Trương Gia Cảng, nơi đã lắp đặt thiết bị này vào năm 2025.
Hệ thống sử dụng máy quét AI để nhận diện thành phần của các loại vải, sau đó phân loại theo từng loại sợi nhằm phục vụ quá trình tái chế.
Fastsort-Textile có thể xử lý 100kg quần áo chỉ trong 2 - 3 phút, trong khi một công nhân cần khoảng 4 giờ để làm cùng khối lượng công việc. Máy có thể xử lý tới 2 tấn mỗi giờ, trong khi hai người lao động sẽ cần tới hai ngày và vẫn đạt độ chính xác thấp hơn.
![]()
Máy phân loại AI Fastsort-Textile của Databeyond xử lý các loại vải tổng hợp với tốc độ cao tại một cơ sở phân loại dệt may ở Trương Gia Cảng, tỉnh Giang Tô, miền đông Trung Quốc, ngày 20.3. Ảnh: AP
Bộ quét AI có kích thước 5 x 2m hoạt động cùng hệ thống băng chuyền. Công nhân đưa các chồng quần áo lên băng chuyền, sau đó chúng được đưa qua máy quét phát ra tiếng rít nhẹ khi phân tích thành phần sợi vải. Một màn hình hiển thị trực tiếp kết quả quét ngay bên cạnh thiết bị.
Máy chỉ mất chưa đến một giây để xác định chính xác thành phần vật liệu của từng sản phẩm, theo các tiêu chuẩn do khách hàng thiết lập.
Sau khi quét, quần áo được chuyển đến khu phân loại nylon và polyester để tái chế. Những sản phẩm không đạt tiêu chuẩn sẽ bị đưa sang khu xử lý khác, chủ yếu để đốt hoặc chôn lấp.
'Công nghệ này giúp tiết kiệm chi phí lao động và thời gian. Con người không thể phân biệt chính xác một sản phẩm chứa 80% hay 90% polyester, trong khi máy gần như không mắc sai sót', ông Cui Peng, Giám đốc kinh doanh của Shanhesheng, cho biết.
Trước đây, có tới 50% lượng vải sau xử lý bị coi là không thể tái chế và phải đưa đi chôn lấp hoặc đốt. Tuy nhiên, con số này đã giảm xuống còn 30% nhờ cỗ máy Fastsort-Textile, theo Giám đốc kinh doanh Li Bin.
Dù máy móc có thể đảm nhiệm việc phân loại, con người vẫn giữ vai trò nhất định nhưng bị giới hạn về thời gian và sức lực. Con người không thể làm việc liên tục 24 giờ, vì vậy cuối cùng robot có thể sẽ thay thế vai trò này.
Vì vậy, mục tiêu dài hạn của các nhà phát triển là xây dựng 'nhà máy tối', nơi toàn bộ quy trình được vận hành bởi robot mà không cần ánh sáng hay sự hiện diện thường xuyên của con người trong suốt 24 giờ.