Xuyên Tết canh giữ ‘báu vật’ giữa đại ngàn Tây Nguyên

Giữa đại ngàn Tây Nguyên tồn tại một cánh rừng giáng hương (hương) cổ thụ hàng trăm năm tuổi ở xã Krong (Gia Lai). Để bảo vệ 'báu vật' quần thể giáng hương khỏi sự nhòm ngó, xâm hại của lâm tặc, lực lượng bảo vệ rừng đã dựng lán trại ăn, ngủ giữa rừng canh gác từng cây hương quý. Mới đây, cơn bão số 13 đã quật ngã nhiều cây hương cổ thụ khiến công tác bảo vệ càng thêm khó khăn, vất vả.

17/02/2026 14:30

Nằm ẩn sâu trong cánh rừng già xã Krong, khu rừng thuộc lâm phần quản lý của Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Krông Pa là quần thể giáng hương trăm năm tuổi được xem là 'báu vật' vô giá của tỉnh Gia Lai (ảnh Trần Hiền)

Cánh rừng hương này được xem là hiếm hoi trong cả nước vì sở hữu mật độ cây dày đặc, kích thước cây lớn (ảnh Trần Hiền)

Theo thống kê trên địa bàn xã Krong hiện có 410 cây hương, phân bố tại 27 khoảnh, 7 tiểu khu. Trung bình, mỗi cây có đường kính từ 80cm đến 1,5m, nhiều cây được xác định đến vài trăm năm tuổi (ảnh Trần Hiền)

Cây hương được xếp vào nhóm I, đặc biệt những cây hương ở Krong có đường kính khổng lồ, mùi thơm nhẹ, vân đẹp. Nếu tính về giá trị thị trường, mỗi cây hương có giá vài tỷ đồng (ảnh Trần Hiền)

Với số lượng và đường kính trên thì rừng hương ở xã Krong là khu rừng độc nhất ở tỉnh Gia Lai và hiếm hoi trên cả nước (ảnh Trần Hiền)

Sự tồn tại của quần thể giáng hương này chứa đựng nhiều ý nghĩa lớn lao, đặc biệt là trong thời điểm gỗ giáng hương đang ngày càng cạn kiệt. Vì giá trị của những gốc hương tính bằng tiền tỷ nên các đối tượng lâm tặc luôn nhòm ngó để cưa hạ, đặc biệt là những cây hương ngã đổ (ảnh Trần Hiền)

Theo thống kê của chủ rừng - Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Krông Pa, ngoài những cây hương cổ thụ bị lâm tặc cưa hạ, đổ thuốc độc hoặc tự bị ngã nhiều năm trước. Mới đây cơn bão số 13 vào cuối năm 2025 tiếp tục khiến 12 cây hương bị ngã đổ (ảnh Trần Hiền)

Tuy nhiên, do quy định 'đóng cửa rừng' nên các cây hương này không được vận chuyển ra khỏi rừng, phải giữ nguyên hiện trạng (ảnh Trần Hiền)

Một gốc hương cổ thụ bị bật gốc sau cơn bão số 13 vừa qua (ảnh Trần Hiền)

Để tránh sự xâm hại của lâm tặc, người dân 'xin' từng nhánh hương quý, nhân viên bảo vệ rừng của công ty phải ngày đêm thay nhau canh gác và bảo vệ (ảnh Trần Hiền)

Anh Nguyễn Văn Chim - Đội trưởng Đội quản lý bảo vệ rừng (Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Krông Pa) cho hay: 'Bảo vệ cây đứng đã vất vả nhưng bảo vệ cây nằm do ngã đổ khó gấp nhiều lần vì phải giữ nguyên hiện trạng trong rừng, không được đưa các cây ngã đổ ra ngoài. Lợi dụng các cây hương đang nằm giữa rừng, lâm tặc thường rình mò để cưa trộm hoặc người dân bản địa chặt cành, nhánh lén lút đưa về nhà.

Hơn 15 năm gắn bó với rừng hương, tôi chưa có một đêm ngủ trọn giấc. Ban ngày thì đi tuần tra rừng, tối đến anh em dựng lán, thay nhau trực 24/24, bất kể ngày nắng hay đêm mưa, đặc biệt là dịp lễ, Tết'.

Trước những thủ đoạn ngày càng tinh vi và liều lĩnh của lâm tặc, các nhân viên bảo vệ rừng đã dựng nhiều chốt, lán trên các tuyến đường độc đạo để bảo vệ rừng hương (ảnh Trần Hiền)

Tết này họ cũng phải thay phiên trực 24/24 ở chốt, ở rừng giữ hương quý (ảnh Trần Hiền)

Những nhân viên bảo vệ rừng ở Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Krông Pa thường xuyên phân chia nhau ra từng nhóm để trèo lên núi cao, xuống vực sâu để kiểm tra hiện trạng các cây hương với biết bao nguy hiểm rình rập, đường núi hiểm trở, trơn trượt, cây đổ, đá lăn... (ảnh Trần Hiền)

Trao đổi với PV, ông Hồ Ngọc Thọ - Giám đốc Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Krông Pa cho biết: 'Về nguyên tắc giữ rừng thì cây nào ngã đổ đều phải giữ hết, Công ty cũng đã thống kê đầy đủ những cây hương ngã đổ báo cáo cơ quan chức năng. Tuy nhiên, hiện nay vẫn chưa có hướng dẫn để thu gom những cây hương ngã đổ này. Thực sự cũng muốn đưa về cho an toàn nhưng muốn đi là phải mở đường mà mở đường trong rừng rất nguy hiểm, tác động vào rừng và sẽ để lại nhiều hệ lụy.

Trước mắt, chúng tôi cũng đã làm báo cáo gửi UBND tỉnh Gia Lai; Sở Nông nghiệp và Môi trường để có hướng chỉ đạo thu gom số gỗ hương ngã đổ về bảo quản, giảm áp lực cho anh em. Cùng với đó, Công ty tăng cường phối hợp với Công an xã, Bộ đội thường xuyên tuần tra, bảo vệ'.

Giữa những ngày Tết cổ truyền, khi khắp nơi là sắc xuân và hơi ấm sum vầy thì ở cánh rừng Krong, lực lượng bảo vệ rừng vẫn đảm nhận nhiệm vụ xuyên Tết bảo vệ 'báu vật xanh' của đại ngàn. Những bước chân tuần tra trong con đường mòn quen thuộc, giữa gió lạnh và sương muộn, họ hiểu rằng mỗi khoảnh khắc lơ là đều có thể khiến rừng bị tổn thương, những cây giáng hương trăm năm tuổi sẽ đối mặt với nguy cơ bị tàn phá.

Niềm vui của họ đơn giản chỉ là bữa cơm ấm nóng giữa rừng và cuộc gọi ngắn về gia đình khi ca trực tĩnh, nhưng trên hết đó là niềm tự hào và trách nhiệm lớn lao khi được chăm sóc cánh rừng nguyên sinh, bảo vệ nguồn gen quý hiếm cho hôm nay và mai sau. Sự hy sinh thầm lặng của lực lượng bảo vệ rừng đã và đang giúp rừng hương Gia Lai đứng vững trước mùa xuân mới, để màu xanh đại ngàn mãi ngân vang cùng nhịp sống yên bình của quê hương.

Theo Trần Hiền/Nhà báo và Công luận