Dự báo, cảnh báo thiên tai phải từ sớm, từ xa, kịp thời, chính xác

Sau mùa mưa bão năm 2025 với nhiều diễn biến cực đoan, một trong những bài học được Bộ Nông nghiệp và Môi trường nhấn mạnh là công tác dự báo, cảnh báo thiên tai phải được thực hiện từ sớm, từ xa, kịp thời và chính xác.

02/04/2026 19:06

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, thiên tai năm 2025 diễn ra dồn dập, khốc liệt, trên phạm vi rộng, mang nhiều yếu tố bất thường, vượt mức lịch sử.

Cụ thể, thiên tai làm 484 người chết, mất tích; 811 người bị thương; 4.259 nhà bị sập, đổ, trôi; hơn 350.000 nhà bị hư hỏng, tốc mái; khoảng 547.000ha lúa, hoa màu và 322.000ha cây trồng khác bị ngập úng, thiệt hại... Tổng thiệt hại về kinh tế ước tính hơn 104.000 tỷ đồng.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết, công tác phòng, chống thiên tai còn nhiều tồn tại kéo dài chưa được xử lý dứt điểm, cùng với những hạn chế mới phát sinh cần sớm khắc phục. Trước hết vẫn còn những thiệt hại đáng tiếc về người do một bộ phận người dân còn chủ quan, bất chấp nguy hiểm khi đi qua ngầm tràn, ở lại trên tàu thuyền khi bão đổ bộ, hoặc tham gia giao thông trong điều kiện thời tiết nguy hiểm như dông, lốc, gió mạnh…

Chủ động từ sớm, từ xa để giảm thiểu thiệt hại do thiên tai. Ảnh minh họa

Bên cạnh đó, công tác dự báo, cảnh báo sớm, chi tiết cho một số loại hình thiên tai cực đoan xảy ra trong phạm vi hẹp như mưa lớn cực đoan cục bộ, lũ đặc biệt lớn, vượt lịch sử, sạt lở đất, lũ quét, dông, lốc… còn hạn chế. Ngoài ra, khả năng chống chịu của cơ sở hạ tầng nói chung, công trình phòng, chống thiên tai nói riêng còn hạn chế, nhất là khi xảy ra mưa lũ cực đoan, lũ về vượt tần suất kiểm tra và khả năng xả tối đa của hồ chứa.

Cùng với đó, quy trình vận hành đơn hồ, liên hồ chứa các lưu vực sông đã bộc lộ nhiều tồn tại, hạn chế, không phù hợp với tình huống diễn biến mưa lũ cực đoan 'lũ chồng lũ, lũ đặc biệt lớn' đã xảy ra. Ở cấp địa phương, phương án ứng phó thiên tai, cứu hộ cứu nạn tại một số nơi còn lúng túng, thiếu tính thực tế. Trang thiết bị, phương tiện phục vụ ứng phó còn thiếu thốn, trong khi thông tin liên lạc dễ bị gián đoạn, đặc biệt tại các khu vực vùng sâu, vùng xa trong những đợt thiên tai lớn.

Từ những thực tiễn trên, Bộ Nông nghiệp và Môi trường nhấn mạnh, vai trò của công tác dự báo, cảnh báo là đặc biệt quan trọng và phải được thực hiện từ sớm, từ xa, đảm bảo kịp thời và chính xác, qua đó giúp các cấp, các ngành và người dân chủ động ứng phó.

Cùng với đó, sự lãnh đạo, chỉ đạo tập trung, thống nhất, quyết liệt của Đảng, Nhà nước, Chính phủ và vai trò trách nhiệm của người đứng đầu có ý nghĩa then chốt trong công tác phòng, chống và khắc phục hậu quả thiên tai.

Trong mọi tình huống, cần đặt mục tiêu bảo vệ tính mạng, sức khỏe và tài sản của người dân lên trên hết, trước hết. Việc di dời, sơ tán người dân khỏi khu vực nguy hiểm tiếp tục được xác định là giải pháp hiệu quả và thiết thực nhất. Song song với đó, cần chuẩn bị đầy đủ lực lượng, vật tư, phương tiện theo phương châm '4 tại chỗ', bảo đảm sẵn sàng ứng phó kịp thời khi thiên tai xảy ra.

Đáng chú ý, 'Chiến dịch Quang Trung' trong việc khẩn trương xây dựng, sửa chữa nhà ở cho người dân bị thiệt hại sau bão lũ đã để lại nhiều bài học kinh nghiệm quý, có thể vận dụng tạo tiền đề, mô hình mẫu cho công tác phòng, chống và khắc phục thiên tai trong thời gian tới.

Theo Phúc Ân/Nhà báo và Công luận