Du xuân an toàn, cảnh giác với nguy cơ dị ứng nặng do côn trùng đốt

Theo các chuyên gia y tế, không ít trường hợp phải nhập viện vì phản ứng dị ứng sau khi bị côn trùng đốt, trong đó có những ca diễn tiến nặng do xử trí ban đầu chưa đúng cách.

17/02/2026 08:18

Tết Nguyên đán và mùa lễ hội Xuân là thời điểm người dân tăng cường các hoạt động du lịch, dã ngoại, tham quan vườn hoa, danh lam thắng cảnh. Tuy nhiên, đây cũng là giai đoạn các loại côn trùng như ong, kiến lửa, muỗi… hoạt động mạnh.

Trao đổi với phóng viên Báo Nhà báo và Công luận, bác sĩ Nguyễn Hữu Trường, Phó Giám đốc Trung tâm Dị ứng và Miễn dịch lâm sàng (Bệnh viện Bạch Mai) cho biết, phần lớn các vết đốt chỉ gây phản ứng nhẹ tại chỗ như sưng, đỏ, ngứa, đau và có thể tự khỏi sau vài giờ.

Các bác sĩ lưu ý, việc dùng thuốc cần có tư vấn chuyên môn, đặc biệt với trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai và người có bệnh lý nền. Ảnh: Bạn đọc cung cấp

Tuy nhiên, một tỷ lệ nhỏ có thể xuất hiện phản ứng lan tỏa với quầng đỏ rộng, đau nhức kéo dài nhiều ngày. Đáng lo ngại hơn là phản ứng dị ứng toàn thân với biểu hiện nổi mày đay khắp người, phù môi – mắt, khó thở, tụt huyết áp… Đây là tình trạng sốc phản vệ, có thể đe dọa tính mạng nếu không được xử trí kịp thời bằng Adrenalin.

Theo bác sĩ Trường, việc nhận diện loại côn trùng gây đốt có ý nghĩa quan trọng trong xử trí. Ong mật là loài duy nhất để lại ngòi và túi nọc trong da sau khi đốt; ong vò vẽ và ong đất có thể đốt nhiều lần với mức độ đau dữ dội; ong nghệ tương đối hiền nhưng vẫn có nguy cơ gây dị ứng; trong khi đó, kiến lửa thường gây cảm giác bỏng rát và hình thành mụn mủ đặc trưng sau khoảng 24 giờ.

Khi không may bị đốt trong chuyến du xuân, người dân cần bình tĩnh loại bỏ ngòi nọc (nếu còn) bằng nhíp sạch, tránh bóp làm vỡ túi nọc.

Việc chườm lạnh và nâng cao vùng bị đốt giúp giảm sưng đau. Có thể sử dụng thuốc kháng histamine hoặc corticosteroid đường uống theo hướng dẫn của nhân viên y tế. Không nên tự ý dùng kháng sinh nếu không có dấu hiệu nhiễm trùng. Với vết đốt kiến lửa, tuyệt đối không làm vỡ mụn mủ để tránh bội nhiễm.

Các chuyên gia cũng khuyến cáo, nếu xuất hiện các dấu hiệu toàn thân như mày đay lan rộng, khó thở, choáng váng, buồn nôn… người bệnh cần đến cơ sở y tế gần nhất ngay lập tức. Người có tiền sử dị ứng nặng nên mang theo bơm tiêm Adrenalin định liều khi đi xa để chủ động xử trí trong trường hợp khẩn cấp.

Để hạn chế nguy cơ bị côn trùng đốt khi đi lễ hội, dã ngoại, người dân nên mặc quần áo dài tay, mang giày kín, hạn chế sử dụng nước hoa hoặc mỹ phẩm có mùi thơm đậm.

Gia đình có trẻ nhỏ cần sử dụng các sản phẩm chống côn trùng phù hợp với lứa tuổi. Bên cạnh đó, việc chuẩn bị một túi y tế du lịch với thuốc kháng histamine, thuốc chống viêm, nhíp sạch, dung dịch sát khuẩn và túi chườm lạnh sẽ giúp xử trí nhanh các tình huống phát sinh.

Chủ động phòng ngừa, trang bị kiến thức và xử trí đúng cách không chỉ bảo vệ sức khỏe bản thân mà còn giúp mỗi chuyến du xuân đầu năm diễn ra an toàn, trọn vẹn niềm vui.

Theo Văn Hiền/Nhà báo và Công luận