Cán bộ quản lý giáo dục cảm thấy bị 'trói tay' trong
'Mùa hè rất nóng, nhưng bạo lực học đường còn nóng hơn' - câu nói đầy trăn trở của Trần Trung Hiếu, giáo viên Trường THPT chuyên Phan Bội Châu (Nghệ An) phản ánh tâm trạng bất an đang lan rộng trong nhiều trường học hiện nay, khi liên tiếp xảy ra các vụ học sinh đánh nhau, làm nhục bạn, dùng hung khí, thậm chí dẫn tới án mạng.
Điều khiến nhiều giáo viên lo lắng không chỉ nằm ở hành vi bạo lực, mà còn ở sự bất lực ngày càng lớn của nhà trường trong việc xử lý học sinh vi phạm.
Cách đây 4 năm, Hồ Tuấn Anh, Hiệu trưởng Trường THCS Quỳnh Phương (thị xã Hoàng Mai cũ, Nghệ An) từng gây chú ý khi công khai số điện thoại cá nhân trước cổng trường. Ông sẵn sàng nghe máy, nhắn tin phản hồi và xử lý khẩn cấp những phản ánh từ học sinh, phụ huynh liên quan đến bạo lực học đường.
Không nhiều hiệu trưởng dám làm điều này bởi áp lực trách nhiệm và những rủi ro đi kèm. Nhưng chính sự cởi mở ấy đã tạo cho học sinh một 'đường dây cầu cứu' để các em không phải chịu đựng trong im lặng.
Bản thân thầy Hiếu cũng công khai số điện thoại cho học sinh tất cả các lớp mình giảng dạy. Ông nhắn với học trò rằng nếu phát hiện bạn bè có dấu hiệu bị đe dọa, bắt nạt hay bạo lực, các em có thể gọi điện hoặc nhắn tin trực tiếp để được hỗ trợ.
![]()
Cơ quan điều tra làm việc với nhóm học sinh. Ảnh: Công an Lâm Đồng
'Điều quan trọng nhất là giáo viên phải tạo cho học sinh cảm giác được bảo vệ, được lắng nghe và có nơi để tìm đến khi gặp khủng hoảng', thầy Hiếu nói.
Tuy nhiên, theo ông, vấn đề lớn hiện nay là nhiều giáo viên dù phát hiện dấu hiệu bất ổn nhưng lại thiếu công cụ đủ mạnh để xử lý học sinh vi phạm nghiêm trọng.
Mới đây, một hiệu trưởng THCS ở Nghệ An đã nhắn tin cho thầy Hiếu sau khi xem vụ học sinh lớp 8 dùng dao đâm bạn ở Gia Lai.
'Em nghe học sinh lớp 7 nói với nhau rằng cứ đánh nhau thoải mái, nhà trường không dám đuổi học đâu, cùng lắm chỉ viết bản kiểm điểm là xong', vị hiệu trưởng kể.
Theo vị này, sau khi Thông tư 19/2025/TT-BGDĐT (gọi tắt là Thông tư 19) có hiệu lực, nhiều cán bộ quản lý giáo dục cảm thấy bị 'trói tay' trong việc xử lý học sinh vi phạm nghiêm trọng.
Thầy Hiếu cho rằng Thông tư 19 không phải nguyên nhân trực tiếp dẫn tới bạo lực học đường, nhưng phần nào trở thành 'chất xúc tác' khiến tình trạng này gia tăng.
'Khi các hình thức kỷ luật như cảnh cáo, đình chỉ học có thời hạn hay hội đồng kỷ luật học sinh không còn, trong khi mức xử lý cao nhất chủ yếu chỉ là bản kiểm điểm và cam kết của phụ huynh, nhiều học sinh bắt đầu xem nhẹ hậu quả hành vi', ông nói.
Theo thầy Hiếu, cái bất cập cốt lõi của Thông tư 19 nằm ở việc chưa phân biệt rõ 'biện pháp giáo dục' với 'hình thức kỷ luật'.
'Viết bản tự kiểm điểm chỉ là một bước trong quá trình giáo dục đối với lỗi nhẹ, chứ không phải hình thức kỷ luật. Nhưng hiện nay, nhiều trường hợp vi phạm nghiêm trọng cuối cùng cũng chỉ dừng lại ở tờ giấy kiểm điểm', ông nhận định.
Nhiều giáo viên cho rằng giáo dục nhân văn không đồng nghĩa với việc xóa bỏ kỷ luật.
'Một môi trường giáo dục không thể an toàn nếu người bị hại không được bảo vệ, giáo viên không còn công cụ giữ kỷ cương và học sinh không còn biết sợ giới hạn hành vi', thầy Hiếu nói.
Theo ông, điều đáng sợ hơn cả hành vi bạo lực là sự vô cảm ngày càng lan rộng trong học sinh.
'Nhiều em đứng xem bạn bị đánh nhưng không can ngăn, thậm chí còn quay clip tung lên mạng xã hội để hạ nhục bạn bè. Điều đó nguy hiểm không kém chính hành vi bạo lực', ông nói.
Thầy Hiếu cũng cho rằng nhiều vụ bạo lực học đường hiện nay bắt đầu từ không gian mạng. Những lời công kích, xúc phạm trên Facebook, TikTok hay các hội nhóm chat trở thành 'mồi lửa' dẫn tới đánh nhau ngoài đời thực.
'Ngày hôm qua chửi nhau trên mạng, hôm nay kéo nhau đến cổng trường đánh nhau. Nếu không được ngăn chặn, ngày mai các em sẽ lớn lên với suy nghĩ dùng bạo lực để giải quyết mâu thuẫn', ông cảnh báo.
Theo các giáo viên và chuyên gia giáo dục, muốn ngăn chặn bạo lực học đường thì không thể chỉ dừng ở những khẩu hiệu hay các buổi tuyên truyền ngắn ngủi, mà phải bắt đầu từ chính gia đình, nhà trường và môi trường xã hội.
Gia đình phải là nơi đầu tiên dạy trẻ lòng nhân ái, sự tử tế và kỹ năng ứng xử. Cha mẹ không chỉ nuôi con bằng vật chất mà còn phải đồng hành về tinh thần, biết lắng nghe và chia sẻ với con. Nhiều phụ huynh hiện nay quá bận rộn với cơm áo gạo tiền, chỉ quan tâm điểm số mà quên đi những biểu hiện bất thường về tâm lý của con trẻ.
Nhà trường cũng phải thực sự trở thành môi trường an toàn, nơi học sinh được tôn trọng và bảo vệ. Theo các giáo viên, cần tăng cường giáo dục đạo đức, kỹ năng sống, giáo dục cảm xúc và văn hóa ứng xử trên không gian mạng. Giáo viên không chỉ truyền đạt kiến thức mà còn phải là người truyền cảm hứng sống tử tế cho học trò.
Bên cạnh đó, các cơ quan chức năng cần siết chặt quản lý nội dung độc hại trên mạng xã hội, xử lý nghiêm các hành vi kích động bạo lực, làm nhục người khác, đặc biệt là những clip bạo lực học đường lan truyền trên internet để câu view, câu like.
Các tổ chức đoàn thể, truyền thông và cộng đồng cũng cần chung tay xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh cho giới trẻ thay vì vô tình cổ súy cho những hành vi lệch chuẩn.
'Bạo lực học đường là lỗi của trẻ con, nhưng ‘tội’ tạo ra những cái lỗi ấy lại thuộc về người lớn', thầy Hiếu trăn trở.
Theo ông, một xã hội văn minh không thể để trẻ em lớn lên trong sợ hãi và bạo lực. Điều mỗi người lớn cần tự hỏi hôm nay là chúng ta đang để lại cho con trẻ điều gì: Một môi trường đầy giận dữ, vô cảm hay một thế giới của yêu thương và trách nhiệm?
Bởi nếu hôm nay xã hội tiếp tục thờ ơ với bạo lực học đường, ngày mai sẽ phải trả giá bằng những con người lớn lên cùng sự lạnh lùng và bạo lực. Và khi ấy, mọi sự hối tiếc đều có thể đã quá muộn.
Đừng để học sinh tuyệt vọng trong im lặng
Giữa lúc hàng loạt vụ bạo lực học đường liên tiếp xảy ra với tính chất ngày càng nghiêm trọng, nhiều chuyên gia giáo dục cho rằng điều đáng lo ngại nhất không chỉ là những cú đấm hay vết thương thể xác, mà là việc có những học sinh phải chịu đựng tổn thương trong im lặng suốt một thời gian dài mà không được phát hiện, can thiệp.
GS.TS Huỳnh Văn Sơn, Hiệu trưởng Trường Đại học Sư phạm TP HCM cho rằng, muốn hạn chế bạo lực học đường thì trước tiên phải giúp học sinh cảm thấy mình được lắng nghe, được bảo vệ và có nơi để tìm đến khi gặp khủng hoảng.
'Đừng để trẻ tuyệt vọng trong im lặng', ông Sơn nhấn mạnh.
Từ nhiều năm nghiên cứu tâm lý học đường, GS Sơn đề xuất mô hình '3 vòng tròn bảo vệ' nhằm ngăn chặn bạo lực học đường từ sớm. Trong đó, nhà trường giữ vai trò phát hiện và can thiệp; gia đình phải đồng hành, sẻ chia và hỗ trợ con; còn học sinh cần được khuyến khích chủ động lên tiếng, hỗ trợ lẫn nhau khi phát hiện dấu hiệu bất ổn.
Theo ông, điều quan trọng không nằm ở những khẩu hiệu chống bạo lực học đường, mà ở cách người lớn thật sự hiện diện bên cạnh trẻ em.
'Muốn ba vòng bảo vệ ấy vận hành hiệu quả, chúng ta phải lắng nghe học sinh nhiều hơn, quan sát kỹ hơn, can thiệp sớm hơn và yêu thương đúng cách hơn', GS Sơn nói.
![]()
Sau hàng loạt vụ bạo lực học đường bị khởi tố, giáo viên đề xuất sửa Thông tư 19/2025/TT-BGDĐT để siết kỷ cương trường học
Nỗi lo của giáo viên khi trường học thiếu công cụ giữ kỷ cương
Ở góc độ giáo viên chủ nhiệm, thầy Nguyễn Hoàng Sa, giáo viên Hóa học, chủ nhiệm lớp tại Trường THCS-THPT Lương Thế Vinh (cơ sở Tân Triều), cho rằng tinh thần nhân văn của Thông tư 19 là điều cần thiết, nhưng việc áp dụng vào thực tế đang đặt ra nhiều thách thức cho nhà trường.
Theo thầy Sa, trước đây đình chỉ học không đồng nghĩa với việc 'loại bỏ' học sinh khỏi môi trường giáo dục. Trong thời gian bị đình chỉ, giáo viên chủ nhiệm và gia đình vẫn phối hợp để giáo dục, theo dõi và giúp học sinh điều chỉnh hành vi.
'Về bản chất, đó là biện pháp tạm cách ly nhằm ngăn chặn những hậu quả khó lường trong môi trường học đường', thầy Sa nói.
Điều khiến nhiều giáo viên lo lắng hiện nay là trách nhiệm khi xảy ra sự việc nghiêm trọng.
'Nếu một học sinh từng có hành vi bạo lực, đã viết cam kết, xin lỗi nhưng vẫn tái phạm và gây hậu quả nghiêm trọng thì trách nhiệm thuộc về ai, khi nhà trường không còn quyền đình chỉ?', thầy Sa đặt vấn đề.
Theo ông, không chỉ giáo viên mà nhiều phụ huynh cũng băn khoăn về mức độ an toàn của môi trường học đường khi học sinh nhiều lần vi phạm vẫn tiếp tục học chung lớp mà chưa có giải pháp xử lý phù hợp.
Từ thực tế quốc tế, nhiều quốc gia vẫn duy trì các hình thức kỷ luật nghiêm khắc đối với hành vi bạo lực học đường. Tại Mỹ, đình chỉ học và buộc thôi học vẫn được áp dụng phổ biến. Ở Anh, hàng trăm nghìn học sinh bị đình chỉ mỗi năm vì vi phạm kỷ luật. Singapore cho phép đánh roi với nam sinh vi phạm nghiêm trọng, còn Hàn Quốc đưa tiền sử bạo lực học đường vào hồ sơ xét tuyển đại học.
Trong khi đó, nhiều nền giáo dục khác lại chuyển mạnh sang mô hình 'kỷ luật tích cực'. Trung Quốc đã cấm hoàn toàn các hình thức phạt thể xác, còn Thái Lan cũng vừa cấm mọi hình thức trừng phạt gây tổn thương thể chất và tinh thần học sinh.
Thay vì chỉ tập trung xử phạt, học sinh vi phạm tại nhiều nước được yêu cầu tham gia lao động công ích, học kỹ năng ứng xử, tư vấn tâm lý hoặc các chương trình điều chỉnh hành vi. Theo các chuyên gia, bài toán hiện nay không nằm ở việc 'phạt nặng' hay 'nới lỏng', mà là tìm ra cơ chế vừa đủ tính giáo dục, vừa đủ tính răn đe và đủ khả năng bảo vệ học sinh. Bởi một môi trường học đường nhân văn không thể thiếu sự bao dung, nhưng cũng không thể thiếu kỷ cương.
Tin liên quan Bồi thường vụ bạo lực học đường phải căn cứ thiệt hại thực tế gồm cả tổn thất tinh thần 'Mật mã' xúc phạm nữ sinh lớp 5 không còn là trò đùa học sinh Nữ sinh lớp 7 uống thuốc trừ sâu sau nhiều lần kêu cứu: Nhà trường khẳng định 'không có bạo lực học đường', Sở GD&ĐT yêu cầu báo cáo khẩn Báo động tình trạng leo thang bạo lực học đường tại Nhật Bản
Từ khóa : #bạo lực học đường #giáo dục #kỷ luật #an toàn trường học #giáo dục nhân văn #môi trường xã hội #đạo đức
Copy link
Quay lại
