Mâm cỗ Tết đầy ắp, dạ dày dễ 'vỡ trận' nếu chủ quan

Những bữa tiệc tất niên, mâm cỗ đầy bánh chưng, giò chả, thịt mỡ, dưa hành… là nét đặc trưng không thể thiếu khi Tết đến, xuân về. Tuy nhiên, với người mắc viêm loét dạ dày hoặc viêm đại tràng, đây lại là thời điểm hệ tiêu hóa dễ 'quá tải', làm bùng phát các triệu chứng đau bụng, đầy hơi, rối loạn tiêu hóa.

16/02/2026 07:06

Trao đổi với phóng viên Báo Nhà báo và Công luận, bác sĩ Phạm Bình Nguyên, Trung tâm Tiêu hóa - Gan mật, Bệnh viện Bạch Mai cho hay, ăn uống thất thường trong dịp Tết là 'kẻ thù' hàng đầu của dạ dày và đại tràng.

Bác sĩ khuyến cáo người bệnh cần duy trì nhịp sinh học ổn định, ăn đúng bữa và tuyệt đối không bỏ bữa sáng. Khi dạ dày trống rỗng, lượng axit dư thừa có thể tấn công niêm mạc, làm tăng nguy cơ viêm loét và đau.

Các món ăn truyền thống như bánh chưng, giò chả, dưa hành tuy hấp dẫn nhưng dễ gây đầy bụng, ợ chua. Người bệnh nên ăn với lượng vừa phải, tăng cường rau xanh để bổ sung chất xơ, hỗ trợ tiêu hóa. Việc ăn chậm, nhai kỹ cũng giúp giảm áp lực cơ học lên dạ dày, đặc biệt quan trọng với người đang có tổn thương niêm mạc.

Rượu bia là yếu tố cần hạn chế tối đa. Với người viêm loét dạ dày, tốt nhất nên tránh hoàn toàn do cồn có thể gây tổn thương trực tiếp niêm mạc.

Không quá 1 đơn vị cồn/ngày tương đương khoảng 1 lon bia hoặc 1 ly rượu vang. Ảnh: Bạn đọc cung cấp

Trong trường hợp khó từ chối, chỉ nên uống không quá 1 đơn vị cồn/ngày (tương đương một lon bia hoặc một ly rượu vang), không uống khi đói và cần ăn lót dạ trước đó. Uống kèm nước lọc để giảm nồng độ cồn và hỗ trợ đào thải độc tố.

Để bảo vệ hệ tiêu hóa trong suốt kỳ nghỉ, chuyên gia khuyến nghị nên chuẩn bị sẵn các thực phẩm có lợi như sữa chua và đồ lên men tự nhiên nhằm bổ sung lợi khuẩn, cân bằng hệ vi sinh đường ruột.

Chuối chín có thể giúp trung hòa axit dư thừa và hỗ trợ nhu động ruột, song người viêm loét dạ dày không nên ăn khi đói. Trà gừng mật ong ấm dùng sau bữa ăn nhiều dầu mỡ có tác dụng làm dịu dạ dày, giảm đầy hơi, buồn nôn.

Rau lá xanh như súp lơ, mồng tơi, rau cải… cung cấp chất xơ hòa tan, hạn chế táo bón do ăn nhiều đạm và chất béo. Khoai tây, khoai lang là nguồn tinh bột dễ tiêu, giúp 'bao bọc' niêm mạc dạ dày. Nước dừa tươi cũng hỗ trợ bù điện giải tự nhiên khi cơ thể mệt mỏi hoặc rối loạn tiêu hóa.

Với bệnh nhân viêm đại tràng, nguyên tắc 'ăn chín, uống sôi' cần được đặt lên hàng đầu. Các món sống như gỏi cá, tiết canh, nem chua tiềm ẩn nguy cơ nhiễm trùng đường ruột. Đồ ngọt và nước có ga cũng nên hạn chế do dễ gây lên men, chướng bụng.

Dù đi chơi hay về quê ăn Tết, người bệnh cần mang theo đầy đủ thuốc điều trị đang sử dụng và các thuốc hỗ trợ (men tiêu hóa, thuốc bao niêm mạc…) theo đúng chỉ định của bác sĩ. Ảnh: Ngọc Thanh

Bác sĩ lưu ý, dù đi chơi hay về quê, người bệnh cần mang theo đầy đủ thuốc điều trị theo đơn, bao gồm cả men tiêu hóa hoặc thuốc bảo vệ niêm mạc nếu được kê. Tuyệt đối không tự ý ngừng thuốc khi triệu chứng tạm thời thuyên giảm.

Theo các chuyên gia, 'ăn Tết' không đồng nghĩa với ăn quá đà. Việc giữ chế độ ăn uống điều độ, lựa chọn thực phẩm phù hợp và tuân thủ điều trị sẽ giúp người mắc bệnh tiêu hóa tận hưởng trọn vẹn kỳ nghỉ mà không lo tái phát triệu chứng.

Theo Văn Hiền/Nhà báo và Công luận