2026 - năm bản lề xây dựng Tòa án điện tử

Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị xác lập chuyển đổi số là đột phá chiến lược trong giai đoạn phát triển mới của đất nước.

13/02/2026 07:40

Hình ảnh trực tuyến một phiên tòa hình sự tại Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội.

Trong xây dựng nền tư pháp hiện đại, minh bạch, dựa trên công nghệ số, ngành Tòa án đặt mục tiêu xuyên suốt là đến năm 2027 triển khai Tòa án điện tử toàn hệ thống, trong đó năm 2026 giữ vai trò bản lề.

Tăng tốc chuyển đổi số

Để thực hiện được các mục tiêu đề ra, tăng tốc chuyển đổi số là nhiệm vụ trọng tâm, lâu dài trong năm 2026 của ngành Tòa án nhằm xây dựng nền tư pháp hiện đại, minh bạch, dựa trên công nghệ số; trong đó, tập trung xây dựng và hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật số, nền tảng số và dữ liệu số theo hướng đồng bộ, hiện đại và an toàn.

Theo kế hoạch, ngành phấn đấu 100% Tòa án nhân dân đủ điều kiện tổ chức hội nghị trực tuyến và phiên tòa xét xử trực tuyến; tối thiểu 80% quy trình nghiệp vụ trọng yếu như tiếp nhận đơn, phân công, xét xử, ban hành bản án, lưu trữ… được xử lý trên nền tảng quản lý án toàn trình và hệ thống tố tụng điện tử. 100% hồ sơ vụ án đủ điều kiện được số hóa và quản lý trên hệ thống hồ sơ điện tử; toàn bộ bản án, quyết định thuộc diện công khai được đăng tải đúng hạn trên Cổng thông tin điện tử và lưu trữ tại Kho dữ liệu bản án - quyết định của Tòa án. Các dịch vụ tư pháp công trực tuyến như nộp đơn, tài liệu, chứng cứ điện tử, tống đạt điện tử, nộp tạm ứng án phí, lệ phí, cấp sao bản án… tiếp tục được mở rộng và chuẩn hóa trong toàn hệ thống.

Chuyển đổi số là nhiệm vụ quan trọng của cải cách tư pháp và hiện đại hóa quản trị công. Chánh án Tòa án nhân dân tối cao Nguyễn Văn Quảng

Theo Chánh án Tòa án nhân dân tối cao Nguyễn Văn Quảng, chuyển đổi số là nhiệm vụ quan trọng của cải cách tư pháp và hiện đại hóa quản trị công. Đây là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, bắt buộc, không phải yêu cầu kỹ thuật thuần túy mà là một phương thức quản trị mới. Chánh án Tòa án nhân dân tối cao yêu cầu triển khai chuyển đổi số quyết liệt, đồng bộ, có trọng tâm, trọng điểm, thực hiện nghiêm nguyên tắc '6 rõ': Rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ kết quả, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền; không được khoán trắng, không làm hình thức, đùn đẩy, né tránh trách nhiệm.

Hiện thực hóa mục tiêu cải cách tư pháp

Việc triển khai phần mềm 'Trợ lý ảo' cho thẩm phán từ năm 2022 cho phép tra cứu nhanh các văn bản pháp luật, án lệ và bản án có tình huống tương tự, qua đó hỗ trợ thẩm phán bảo đảm tính thống nhất trong áp dụng pháp luật. Với nhiều thẩm phán, phần mềm 'Trợ lý ảo' như là 'thư viện sống' giúp họ khai thác thông tin, trao đổi, tương tác trực tuyến với đồng nghiệp trong toàn quốc, qua đó nâng cao hiệu quả xét xử. Tại cấp địa phương, Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh và một số địa phương khác là điểm sáng về ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong công tác tòa án.

Trong giai đoạn mới về chuyển đổi số hướng tới xây dựng Tòa án điện tử, việc xây dựng cơ sở dữ liệu tập trung, áp dụng chữ ký số, quản lý vụ án qua phần mềm dùng chung, mở rộng dịch vụ công trực tuyến đồng thời phát triển Ứng dụng Trợ lý ảo Tòa án để hỗ trợ công tác xét xử cũng đang được triển khai khá quyết liệt. Năm 2026, Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh sẽ chính thức ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong nghiên cứu và xét xử án tại các tòa án trên địa bàn. Theo bà Nguyễn Thị Thùy Dung, Phó Chánh án Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh, điều này sẽ mở ra bước chuyển quan trọng trong hiện đại hóa tư pháp, rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ và tăng tính minh bạch trong từng quyết định.

Phó Chánh án Tòa án nhân dân tối cao Nguyễn Biên Thùy nhận định, việc tiếp cận, ứng dụng và làm chủ AI không chỉ là yêu cầu tất yếu của chuyển đổi số, mà còn là yêu cầu đổi mới căn bản phương thức quản trị, tổ chức hoạt động và nâng cao chất lượng thực thi quyền tư pháp. Tuy nhiên, Phó Chánh án Tòa án nhân dân tối cao khẳng định, AI không thay thế thẩm phán, không thay thế con người trong hoạt động xét xử. Trí tuệ nhân tạo là xu thế tất yếu, nhưng phải được triển khai đúng định hướng, thẩm quyền, chuẩn mực; lấy con người làm trung tâm, lấy pháp luật làm chuẩn mực và lấy lợi ích của nhân dân làm mục tiêu cao nhất.

Tinh thần xuyên suốt của Nghị quyết số 57-NQ/TW là phát triển khoa học công nghệ và chuyển đổi số phải gắn liền với chủ quyền quốc gia, an ninh dữ liệu, lợi ích công cộng và vai trò chủ thể của Nhà nước. Theo đồng chí Nguyễn Biên Thùy, ngành Tòa án cụ thể hóa tinh thần đó bằng khái niệm 'AI chủ quyền trong hoạt động tư pháp' - trí tuệ nhân tạo do ngành Tòa án chủ động định hướng, làm chủ và vận hành trên dữ liệu tư pháp của mình, phục vụ đúng chức năng, nhiệm vụ, đồng thời tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc pháp quyền, đạo đức tư pháp và yêu cầu bảo vệ dữ liệu.

Theo HƯƠNG NGUYÊN/Nhân dân