Tuyển sinh 2026: Thí sinh đổ dồn về các kỳ thi đánh giá năng lực, tư duy

(NB&CL) Những điều chỉnh dự kiến trong quy chế tuyển sinh đại học đang tạo “lực đẩy” rõ rệt, buộc thí sinh phải tính toán lại chiến lược vào đại học. Thay vì trông chờ hoàn toàn vào kỳ thi tốt nghiệp THPT hay “rải” nguyện vọng như trước, các kỳ thi đánh giá năng lực, đánh giá tư duy với kết quả được nhiều trường chấp nhận, tổ chức sớm và có khả năng “giữ chỗ” trước mùa xét tuyển đang nổi lên như lựa chọn ưu tiên, giúp sĩ tử chủ động nắm chắc cơ hội trúng tuyển ngay từ đầu.

29/01/2026 15:24

Là đơn vị đầu tiên trên cả nước tổ chức kỳ thi Đánh giá tư duy
(TSA), Đại học Bách khoa Hà Nội tiếp tục ghi nhận sức hút lớn khi gần 17.000 thí sinh tham dự đợt 1 năm 2026. Đáng chú ý, khoảng 12% thí sinh dự thi là học sinh lớp 10 và 11.

Em Mai Xuân Độ, học sinh Trường THPT Giao Thủy (Ninh Bình) chia sẻ: 'Em chủ yếu tập trung vào phần tích phân, đọc hiểu và khoa học vì chưa có nền tảng vững. Em chưa kịp làm trọn vẹn một đề thi thử, nhưng ước khoảng 60 điểm. Lần này em thi với tâm thế trải nghiệm, nếu điểm tốt sẽ dùng xét tuyển sớm, còn nếu chưa đạt thì sẽ tiếp tục cố gắng ở đợt sau'.

Trái với tâm thế khá thoải mái của Độ, em Phạm Ngọc Ánh, học sinh lớp 12B, Trường THPT Tứ Kỳ (Hải Phòng) bước vào phòng thi với quyết tâm cao độ. Suốt hai tháng gần đây, Ánh dồn lực ôn luyện cho TSA, đặc biệt là phần tư duy Toán học – nội dung em tự tin nhất.

'Em xác định TSA là một cơ hội quan trọng. Ngoài kỳ thi này, em còn dự thi đánh giá năng lực của Đại học Quốc gia và xét tuyển bằng điểm thi tốt nghiệp THPT. Có thêm một phương thức đồng nghĩa với thêm cơ hội vào đại học', Ánh nói.

Cùng chung suy nghĩ, Ngô Long Trúc, học sinh Trường THPT Gia Lộc (Hải Phòng) cho biết sẽ sử dụng kết quả TSA kết hợp với các phương thức khác để gia tăng khả năng trúng tuyển. Dù đã có điểm thi gần địa phương, Trúc vẫn chọn thi tại Hà Nội 'vì muốn trải nghiệm không khí và môi trường học tập của Đại học Bách khoa Hà Nội'.

Theo TS. Lê Đình Nam, Phó ban Tuyển sinh hướng nghiệp, Đại học Bách khoa Hà Nội, sức hút của TSA đến từ nhiều yếu tố. Trước hết, thông tin về kỳ thi ngày càng được phổ biến rộng rãi, minh bạch. Thứ hai, kết quả TSA được nhiều trường đại học sử dụng trong xét tuyển, tạo ra giá trị thực tiễn rõ ràng cho thí sinh. Bên cạnh đó, khả năng tiếp cận kỳ thi thuận lợi hơn khi số lượng điểm thi được mở rộng trên cả nước.

Thí sinh tham dự kỳ thi TSA tháng 1/2026 tại ĐH Bách khoa Hà Nội.

Đặc biệt, Đại học Bách khoa Hà Nội đã công bố và cung cấp miễn phí 'Cẩm nang Đánh giá tư duy' cho thí sinh từ năm 2026, giúp các em hiểu rõ cấu trúc đề thi, định hướng ôn tập mà không cần chạy theo các lớp luyện thi tốn kém.

'Kiến thức trong đề thi TSA chủ yếu dựa trên nền tảng chương trình THCS và THPT. Học sinh học tốt trên lớp, tham khảo thêm tài liệu chính thống là hoàn toàn có thể làm tốt bài thi, không bắt buộc phải tham gia các khóa luyện thi bên ngoài', TS. Nam nhấn mạnh.

Trong bối cảnh Bộ GD&ĐT dự kiến ban hành quy chế tuyển sinh mới theo hướng hạn chế số lượng phương thức, yêu cầu các ngưỡng tương đương trúng tuyển giữa các phương thức, các kỳ thi đánh giá năng lực, đánh giá tư duy ngày càng được xem là giải pháp ổn định và công bằng.

'Việc xét tuyển kết hợp quá nhiều tiêu chí đôi khi gây bất lợi cho một số nhóm thí sinh và khiến dữ liệu tuyển sinh khó đồng bộ. Vì vậy, xu hướng chung là các trường sẽ tập trung vào những phương thức cốt lõi, có độ bao phủ lớn như điểm thi tốt nghiệp THPT và các kỳ thi đánh giá năng lực, đánh giá tư duy', TS Nam phân tích.

Với Đại học Bách khoa Hà Nội, phương thức tuyển sinh năm 2026 tiếp tục được giữ ổn định với ba trụ cột: Xét tuyển tài năng, xét tuyển bằng điểm TSA và xét tuyển bằng điểm thi tốt nghiệp THPT. Sự ổn định này giúp thí sinh dễ dàng xây dựng lộ trình, chủ động lựa chọn phương thức phù hợp nhất với năng lực bản thân.

Theo TS. Nam, việc nhiều học sinh lớp 12 thậm chí lớp 10, 11 tham dự các kỳ thi đánh giá năng lực từ sớm cho thấy tâm lý 'đi trước một bước' đang trở thành xu hướng. Trong bối cảnh mùa tuyển sinh 2026 được đẩy sớm, thí sinh càng cần chủ động hơn trong việc xác định ngành học, trường học, theo dõi mốc thời gian và chuẩn bị phương án dự phòng.

'Kỳ nghỉ Tết vẫn là khoảng thời gian quan trọng cho gia đình, nhưng học sinh lớp 12 không nên 'thả trôi' hoàn toàn. Việc duy trì nhịp ôn tập vừa phải sẽ giúp các em không bị hụt hơi khi quay lại guồng học tập và tuyển sinh sau Tết', TS. Nam khuyến nghị.

Từ thực tế hàng chục nghìn thí sinh lựa chọn TSA có thể thấy, các kỳ thi đánh giá năng lực, đánh giá tư duy không còn là 'phương án phụ', mà đang trở thành một trong những cánh cửa chính giúp sĩ tử chạm tới giảng đường đại học sớm hơn, chủ động hơn và phù hợp hơn với năng lực cá nhân.

Theo Văn Hiền/Nhà báo và Công luận